Bibliography

PUBLISHED SOURCES

Akta Unii Polski z Littua, 1387—1791. Ed. Stanislaw Kutrzeba and Wladyslaw Semkowicz. Cracow, 1932.

Akty Moskovskogo gosudarstva, izdannye Imperatorskoi akademiei nauk.

Akty, otnosiashchiesia k istorii Iuzhnoi i Zapadnoi Rossii, sobrannye i izdannye Arkheograficheskoi komissiei (= Akty IuZR). 15 vols. St Petersburg, 1861—92. Repr. The Hague and Paris, 1970.

Akty, otnosiashchiesia k istorii Zapadnoi Rossii, sobrannye i izdannye Arkheografich- eskoi komissiei (= AZR). 5 vols. St Petersburg, 1846—53.

Akty, sobrannye v bibliotekakh i arkhivakh Rossiiskoi imperii Arkheograficheskoi ekspeditsiei Akademii nauk. 4 vols. St Petersburg, 1836.

Alberti Bolognetti nuncii Apostolici in Polonia epistolarum et actorum ( =Monumenta Poloniae Vaticana, vols. 5—6). Ed. Edward Kuntze. Cracow, 1938.

Antelenchus, To iest odpis na skrypt vszczypliwy zakonnikow Cerkwie odstςpney S. Ducha, Elenchus nazwany. Vilnius, 1622. Repr. in AIuZR (1914): pt. I, vol. 8, pp. 674—731.

Apolleia Apolohiy knyzhky dialektom rouskym napysanoi polskym zas’ ve Lvovi drukovanoi. Kyiv, 1628. Repr. in S. T. Golubev, Kievskii mitropolitPetrMogila, vol. I, appendixes, pp. 302—17. Kyiv, 1883.

Archiwum Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana koronnego. Ed. Waclaw Sobieski et al. 4 vols. Warsaw, 1904—13, and Cracow, 1948.

Arkheograficheskii sbornik dokumentov, otnosiashchikhsia k istorii Severo-Zapadnoi Rusi, izdavaemyi pri upravlenii Vilenskogo uchebnogo okruga. 14 vols. Vilnius, 1867—1904.

Arkhiv Iugo-Zapadnoi Rossii, izdavaemyi Vremennoi komissiei dlia razbora drevnikh aktov ( = AIuZR). 8 pts., 34 vols. Kyiv, 1859—1914.

Barwinski, E., ed. Diariusze sejmowe z r. 1597 ( = SRP, vol. 20). Cracow, 1907.

de Beauplan, Guillaume le Vasseur. Description des contrees dv Royavme de Pologne, contenves depvis les confins de la Moscouie, iusque aux limites de la Tran- silvanie.

Berynda, Pamva. Leksykon slovenoros’kyi Pamvy Beryndy. Ed. V. V. Nimchuk. Kyiv, 1961.

Bevzo, O. A., ed. L’vivs’kyi litopys i Ostroz’kyi litopysets’. Dzhereloznavche doslidzhennia. 2nd edn. Kyiv, 1971.

Borot’ba Pivdenno-Zakhidnoi Rusi i Ukrainy proty ekspansii Vatykanu i unii (X—pochatok XVIIst.). Zbirnyk dokumentiv i materialiv. Kyiv, 1988.

Bytomski, Jan. Obsidio Zamosciana quam perduelles Cosacchi iunctis viribus Tar­tarorum conspirante audacia, fatali Poloniae tempores sub interregnum AD 1648. Zamos'c, 1649. Repr. inZherela (Lviv) 6 (1913): 137—51.

Chevalier, Pierre. Histoire de la gverre des Cosaqves contre la Pologne avec vn discovrs de levr Origine, Pais, Moeurs, Gouuernement et Religion. Et vn autre des Tartares Precopites. Paris, 1663; 2nd edn. Paris, 1668; 3rd edn. Paris, 1859. English translation: A Discourse of the Original, Countrey, Manners, Government and Religion of the Cossacks, With another of the Precopian Tartars. And the History of the Wars of the Cossacks against Poland. London, 1672. Ukrainian translation: Istoriia viiny kozakiv proty Pol’shchi. Ed. A. Z. Baraboi and O. A. Bevzo. Trans. Iu. I. Nazarenko. Kyiv, 1960.

Dokumenty BohdanaKhmel’nyts’koho, 1648—57 ( = DBKh). Ed. Ivan Kryp”iakevych and I. L. Butych. Kyiv, 1961.

Dokumenty Livonskoi voiny: podlinnoe deloproizvodstvo prikazov i voevod, 1571—1580. Ed. I. Gralia et al. Moscow and Warsaw, 1998.

Dokumenty ob OsvoboditeTnoi voine ukrainskogo naroda 1648—1654 gg. ( = DOV). Comp. A. Z. Baraboi, I. L. Butich, A. N. Katrenko, and E. S. Kompan. Kyiv, 1965.

Dokumenty, ob”iasniaiushchie istoriiu Zapadno-Russkogo kraia ( = Documents servant a eclaircir l'histoire des provinces occidentales de la Russie). Ed. M. O. Koialovich.

Dokumenty rosiis’kykh arkhiviv z istorii Ukrainy. Vol. I, Dokumenty do istorii zaporoz’koho kozatstva 1613—1620 rr. ( = DRA). Comp. Boris Floria, Iaroslav Isaievych, Frank Sysyn, Arkadii Turilov, Lev Voitovych, and Lev Zaborovskii. Lviv, 1998.

Dopolneniia k aktam istoricheskim. 12 vols. St Petersburg, 1846—72.

Filozofia i mysl spoleczna XVII wieku. Ed. Zbigniew Ogonowski. 2 vols. Warsaw, 1979.

Floria, B. N. (Boris). ‘New Evidence on the 1630 Zaporozhian Cossack Uprising'. HUS 16, nos. 1—2 (June 1992): 167—73.

-----. ‘Novye svidetel'stva ob otnoshenii naseleniia Ukrainy k evreiam v pervoi polovine XVII veka (dokumenty)'. In Slaviane i ikh sosedi, vyp. 5, Evreiskoe naselenie v Tsentral’noi, Vostochnoi i Iugo-Vostochnoi Evrope. Srednie veka— Novoe vremia, ed. G. G. Litavrin et al., pp. 136—8. Moscow, 1994.

Galiatovs'kyi, Ioanikii. Mesia pravdyvyi, Isus Khrystos, syn Bozhii. Kyiv, 1669.

Grabowski, Ambrozy, ed. Ojczyste spominki w pismach do dziejow dawnej Polski. 2 vols. Cracow, 1845.

-----. Starozytnosci historyczne polskie, czyli pisma i pamiςtniki do dziejow dawnej Polski. 2 vols. Cracow, 1840.

Grondski (Gr¾dzki), Samuel. Historia belli Cosacco-Polonici. Ed. Carolus Koppi. Pestini [Budapest], 1789.

Hanover, Nathan. The Abyss of Despair (Yeven Metzulah). Trans. Abraham J. Mesch; foreword by William B. Helmreich. New Brunswick, N. J., and Lon­don, 1983. Russian translation: Solomon Mandel'kern. Bogdan Khmel’nitskii. Letopis’ evreia sovremennika Natana Ganovera. Odesa, 1878.

Harasiewicz, Michael (Mykhailo Harasevych). Annales Ecclesiae Ruthenae. Lviv, 1862.

Harasymchuk (Herasymchuk), Vasyl', comp. Materialy do istorii kozachchyny XVII viku ( = L'vivs'ki istorychni pratsi. Dzherela, vyp. 1). Ed. Iaroslav Fedoruk. Lviv, 1994.

Heidenstein, Reinhold. Rerum Polonicarum ab excessu SigismundiAugustilibriXII. Frankfurt am Main, 1672. Polish translation: Michal Gliszczynski. Dzieje Polski od smierci Zygmunta Augusta do r.

Herbest, Benedykt. Wypisanie drogi. Addendum to idem, Chrzescijanska porzqdna odpowidz. Cracow, 1567. Repr.: Historia literaturypolskiej, ed. Michal Wiszniewski, vol. 7, pp. 569—81. Cracow, 1845.

Hryhorij Hrabjanka’s ‘The Great War of Bohdan Xmel’nyc’kyj'. Introduction by Yuri Lutsenko ( = Harvard Library of Early Ukrainian Literature, Texts, vol. 9 ). Cambridge, Mass., 1990.

Hustynia Chronicle, see Kroinika, kotoraia nachinaetsia ot potopu pervogo mira.

Ioann Zlatoust (John Chrysostom, bishop of Constantinople). Besidy naDiianiia Sviatykh Apostol. Kyiv, 1624.

Ipat’evskaia letopis’ ( = PSRL, vol. 2). St Petersburg, 1843.

Jerlicz, Joachim (Ioakym Ierlych). Latopisiec albo kroniczka Joachima Jerlicza. Ed. Kazimierz Wladyslaw Wojcicki. 2 vols. Warsaw, 1853.

Kahana, Nathan Neta. Sefer She’elot u-teshuvot Divre renanah. Ed. Itzhak Herskovitz. Brooklyn, N.Y., 1984.

Kalnofoyski, Athanasius (Atanasii Kal’nofois’kyi). Teratourgema lubo cuda, ktore byly tak w samym swiςtocudotwornym Monastyru Pieczarskim Kiiowskim. Kyiv, 1638. Excerpts in Sbornik materialov dlia istoricheskoi topografii Kieva, pp. 27—48. Kyiv, 1874; AIuZR (1914): pt. 1, vol. 8, pp. 478—504.

Kamanin, I. M. ‘Materialy k Ocherku getmanstva P. Sagaidachnogo'. ChIONL 15 (1901): vyp. 3, pp. 123—77.

‘Kievskaia letopis' (1241—1621)'. In Sbornik letopisei otnosiashchikhsia k istorii Iuzhnoi i Zapadnoi Rusi, ed. V. B. Antonovich (Antonovych), pp. 71—92. Kyiv, 1888.

Kl'onovych, Sebast'ian Fabian (Sebastian Fabian Klonowic). Roksolaniia. Poema. Trans. Mykhailo Bilyk. Kyiv, 1987. Critical edition: Roxol-ania/ Roksolania czyli ziemie Czerwonej Rusi. Ed. and trans. Mieczyslaw Mejor. Wroclaw, 1996.

Kochowski, Wespazjan. Annalium Poloniae ab obitu VladislaiIVClimacterprimus. Cracow, 1683. Climacter secundus. Cracow, 1688. Climacter tertius. Cracow, 1698. Polish translation: Historia panowania Jana Kazimierza. Ed. Edward Raczynski. 2 vols. Poznan, 1840.

Kojalowicz, Albertus (Wojciech Wijuk). De rebus anno 1648 et 1649 contra Zaporovios cosacos gestis. Vilnius, 1651.

-----. Miscellanea rerum ad statum ecclesiasticum in Magno Lithuaniae Ducatu pertinum. Vilnius, 1650.

[Kojalowicz, Albertus]. Rerum in Magno Ducatu Lithvaniae per tempus rebellionis Russicae gestarum commentarius. Regiomonti (Konigsberg), 1653. 2nd edn. Elb⅛g, 1655.

Kopystens'kyi, Zakhariia. Palinodiia yly knyha oborony Kafolycheskoi Sviatoi Apostolskoi Vskhodnei Tserkvy y Sviatykh Patriarkhov. In RIB, vol. 4, pp. 312—1199. St Petersburg, 1878. Repr. in Lev Krevza’s ‘Obrona iednosci cerkiewney’ and Zaxarija Kopystens’kyj’s ‘Palinodija’ ( = Harvard Library of Early Ukrainian Literature, Texts, vol. 3). Cambridge, Mass., 1987. English translation: Lev Krevza’s ‘A Defence of Church Unity’ and Zaxarija Kopystens’kyj’s ‘Palinodia’. Texts. Translated with a foreword by Bohdan Struminski ( = Harvard Library of Early Ukrainian Literature, English Trans­lations, vol. 3, pt. 1). Cambridge, Mass., 1995.

Kossow, Sylwester (Syl'vestr Kosov). Exegesis to iest danie sprawy o szkolach kiiowskichy winnickich w ktorych ucza zakonnicy Religiey Graeckiey. Kyiv, 1635. Repr. in AIuZR (1914): pt. 1, vol. 8, pp. 422—47.

-----. Paterikon abo Zywoty SS. Oycow Pieczarskich. Kyiv, 1635. Excerpts in AIuZR (1914): pt. 1, vol. 8, pp. 448—72.

Krevsa, Leon (Lev Krevza). Obrona iednosci cerkiewney. Vilnius, 1617. Repr. in RIB, vol. 4, pp. 156—311; Lev Krevza’s ‘Obrona iednosci cerkiewney’ andZaxar- ija Kopystens’kyj’s ‘Palinodija’ ( = Harvard Library of Early Ukrainian Literature, Texts, vol. 3). Cambridge, Mass., 1987. English translation: Lev Krevza’s ‘A Defence of Church Unity’ and Zaxarija Kopystens’kyj’s ‘Palinodia’.

Kroinika, kotoraia nachinaetsia otpotopupervogo mira ( = Hustynia Chronicle). In PSRL, vol. 2, pp. 233—373. St Petersburg, 1843. Excerpts in Ukrams’ka litera- turaXVIIstolittia, ed.

Kryp”iakevych, Ivan. ‘Novi materiialy do istorii' soboriv 1629 r.' ZNTSh 116 (1913): 5—39.

Kulish, P. A., ed. Materialy dlia istorii Vossoedineniia Rusi. Vol. I. Moscow, 1877.

Kuszewicz, Samuel Kazimierz (Samiilo Kushevych). ‘Arma Cosacica'. Zherela (Lviv) 6 (1913): 2—104.

-----. ‘Shist' lystiv Kushevycha z 1648 r. pro suchasni podi'i'. Zherela (Lviv) 6 (1913): 107—22. Ukrainian translation: ‘Lysty zi L'vova', Zhovten’ (Lviv, 1980), no. 1: 119—27; 2: 130—6; 3: 99—106; 4: 117—27.

Lassota von Steblau, Erich. Tagebuch des Erich Lassota von Steblau. Ed. R. Schot- tin. Halle, 1866. English translation: Habsburgs andZaporozhian Cossacks: The Diary of Erich Lassota von Steblau, 15.94. Ed. Lubomyr R. Wynar. Trans. Orest Subtelny. Littleton, Colo., 1975.

‘Letopis' monastyria Gustinskogo'. ChOIDR 8 (1848): bk. 4, Materialy otech- estvennye, pp. 1—38.

Lewin, Paulina, and Frank Sysyn, eds. ‘The Antimaxia of 1632 and the Polemic over Uniate-Orthodox Relations'. HUS 9, nos. 1—2 (June 1985): 145—65.

List do zakonnikow monastera cerkwie s. Ducha Wilenskiego. Vilnius, 1621. Repr. in AIuZR (1914): pt. 1, vol. 8, pp. 732—61.

Listy ksiςcia Jerzego Zbaraskiego, kasztelana krakowskiego, z lat 1621—1631. In SRP 5: 1—171. Cracow, 1880. Also separately.

Listy Stanislawa Zblkiewskiego. Ed. T. X-ze L. [Jan Tadeusz Lubomirski]. Cracow, 1868.

Litopys Samovydtsia. Ed. Ia. I. Dzyra. Kyiv, 1971.

Memuary, otnosiashchiesia k istorii Iuzhnoi Rusi. Ed. V. B. Antonovich (Antonovych). Trans. E. Mel'nik (Mel'nyk). 2 vyps. Kyiv, 1890—6.

Michalon Lituanus. De moribus Tartarorum, Lituanorum et Moschorum fragmina X. multiplici historia referta. Basel, 1615. Russian translation: Mikhalon Litvin. O nravakh tatar, litovtsev i moskvitian. Moscow, 1994.

Michalowski, Jakub. Jakuba Michalowskiego, wojskiego lubelskiego a pbzniej kasztelana bieckiego ksiςga pamiςtnicza (1647—1655). Ed. Antoni Zygmunt Helcel. Cracow, 1864.

[Mohyla, Petro]. Evkholohion albo Molytvoslovyly Trebnyk imiiai v sebitserkovnaia razlychnaia poslidovaniia iereiom podobaiushchaia. Kyiv, 1646. Repr. Rome, 1988; Canberra, Munich, and Paris, 1988.

-----. Lithos, abo kamien z procy prawdy Cerkwie Swiςtey Prawoslawney Ruskiey... przezpokornego ojca Euzebia Pimina. Kyiv, 1644. Repr. in AIuZR (1893): pt. 1, vol. 9, pp. 1—446.

[Mohyla, Petro, and Isaia Trofymovych-KozlovsTyi]. S”branie korotkoy nauky o artykulakh viry pravoslavno-kafolycheskoy. Kyiv, 1645; 2nd edn. Lviv, 1646. Russian edn.: Moscow, 1649. English translation: Ronald Peter Popivchak. Peter Mohila, Metropolitan of Kiev (1633—47): Translation and Evaluation of His ‘Orthodox Confession of Faith’ (1640). Washington, D.C., 1975.

Muzylowski, Andrzej (Andrii Muzhylovs'kyi). Antidotum, przezacnemu narodowi Ruskiemu. Vilnius, 1629.

Mytsyk, Iu. A. (Iurii). ‘Buremnyi 1648 rik (dobirka neopublikovanykh dzherel)'. In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu seredyny XVII stolittia: polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 277—318. Kyiv, 1998.

-----. ‘Dva lysty het'mana Nerody (Borodavky)'. In Mappa Mundi. Zbirnyk naukovykh prats’ na poshanu Iaroslava Dashkevycha z nahody ioho 70-richchia, ed. Ihor Hyrych et al., pp. 435—42. Lviv, Kyiv, and New York, 1996.

-----. ‘Dva publitsystychni traktaty pro prychyny Natsional'no-Vyzvol'noi' viiny ukrai'ns'koho narodu seredyny XVII st.' UIZh, no. 6 (1999): 122—35.

-----. ‘Iz lystuvannia ukrai'ns'kykh pys'mennykiv-polemistiv 1621—1624 rokiv'. ZNTSh 225 (1993): 310—47.

-----. ‘Kil'ka dokumentiv do istorii' kozats'ko-tatars'koho soiuzu 1625 roku ta pravoslavnoi' tserkvy v Ukraini'. In Rukopysna ta knyzhkova spadshchyna UkraTny, vyp. 4, pp. 139—46. Kyiv, 1998.

-----. ‘Novi dani do biohrafii Petra Konashevycha (Sahaidachnoho)'. In Prosphonema. Istorychni ta filolohichni rozvidky, prysviacheni 60-richchiu akademika Iaroslava Isaievycha, ed. Bohdan Iakymovych et al., pp. 413—29. Lviv, 1998.

-----. ‘Z novykh dokumentiv do istorii mizhkonfesiinykh vidnosyn u XVII-XVIII st.' In Dnipropetrovs’kyi istoryko-arkheohrafichnyi zbirnyk (Dnipropetrovsk), no. 1, Naposhanuprofesora Mykoly Pavlovycha Koval’s’koho (1997): 134—45.

Niemcewicz, Julian Ursyn, ed. Zbior pamiςtnikbw historycznych o dawnej Polsce z rςkopisbw, tudziez dziel w rbznych jςzykach o Polsce wydanych, oraz z listami ory- ginalnymi krblbw i znakomitych ludzi w kraju naszym. 5 vols. 2nd edn. Leipzig, 1839—40.

Okolski, Szymon. Dyaryusz transakcyi wojennej miςdzy wojskiem koronnem i zaporoskiem w r. 1637. Zamosc, 1638. Repr.: Ed. Kazimierz Jozef Turowski. Cracow, 1859.

-----. Kontynuacya dyaryusza wojennego. Cracow, 1639. Repr.: Ed. Kazimierz JozefTurowski. Cracow, 1859.

The Ostroh Bible, 1581. Winnipeg, 1983.

Ostroz'kyi (Suraz'kyi), Vasyl'. [Knyzhytsia]. Ostrih, 1588. Repr.: ‘O edinoi vere. Sochinenie ostrozhskogo sviashchennika Vasiliia 1588 goda'. In RIB, vol. 7, cols. 600—938. St Petersburg, 1882.

Osw⅛cim, Stanislaw. Diariusz 1643—1651 ( = SRP, vol. 19). Ed. Wiktor Czermak. Cracow, 1907. Russian translation: V. B. Antonovich (Antonovych). ‘Otryvki iz dnevnika Stanislava Osventsima, otnosiashchiesia k istorii Iuzhnoi Rusi'. KS 1 (1882): no. 1, pp. 125—51; no. 2, pp. 366—85; no. 5, pp. 257—75; no. 6, pp. 433—50; no. 9, pp. 503—22; no. 11, pp. 328—48; no. 12, pp. 538—56. Also separately: Kyiv, 1883.

Pamiatniki, izdannye Kievskoi komissiei dlia razbora drevnikh aktov ( = PKK ). 3 vols. Kyiv, 1897—8.

Pamiςtniki do panowania Zygmunta III, Wladyslawa IV i Jana Kazimierza. Ed. Kazimierz Wladyslaw Wojcicki. 2 vols. Warsaw, 1846.

Pamiςtniki o wyprawie chocimskiej r. 1621 Jana hrabi z Ostroroga, Prokopa Zbigniewskiego, Stanislawa Lubomirskiego i Jakuba Sobieskiego. Comp. Zegota Pauli. Cracow, 1853.

Pastorius, Joachim. Bellum scythico-cosacicum seu de coniuratione Tartarorum, Cosacorum etplebis Rusicae contra Regnum Poloniae. Gdansk, 1652.

------. Historiae Polonae pars prior. Gdansk, 1680.

[Pastorius, Joachim]. ‘Relatio gloriosissimae expeditionis'. In DOV, pp. 288—308. Pateryk yly otechnyk pecherskyi. Kyiv, 1661. Critical edition: Kyievo-Pechers’kyi Pateryk. Ed. D. I. Abramovych. Kyiv, 1930. English translation: The Paterik of the Kievan Caves Monastery (= Harvard Library of Early Ukrainian Literature, English Translations, vol. 1). Trans. Muriel Heppel. Cambridge, Mass., 1989. Ukrainian translation: Pateryk Kyievo-Pechers’kyi. Ed. Iryna Zhylenko. Kyiv, 1998.

Paul of Aleppo. Puteshestvie Antiokhiiskogo patriarkha Makariia v Rossiiu v polovine XVII veka, opisannoe ego synom, arkhidiakonom Pavlom Aleppskim. Trans. G. A. Murkos. 5 vyps. Moscow, 1896—1900. Excerpts in Ukrainian translation: Pavlo Khalebs'kyi, ‘Z podorozhnikh zapysok', Kyivs’ka starovyna, no. 4 (1995): 45—52.

-----. Ukraina w polowie XVII wieku w relacji arabskiego podroznika Pawla, syna Makarego z Aleppo. Ed. and trans. Maria Kowalska. Warsaw, 1986.

Petrushevich, Antonii. Dopolneniia k svodnoi Galitsko-Russkoi letopisi s 1600 po 1700 god. Lviv, 1891.

Piasecki, Pawel. Chronica gestorum in Europa singularium. Cracow, 1645; 2nd edn. Cracow, 1646; 3rd edn. Cracow, 1648. Polish translation: Kronika Pawla Piaseckiego, biskupa przemyslskiego. Ed. Kazimierz Wladyslaw Wojcicki. Cracow, 1870.

Pierling, Paul. ‘Novi izvori o L. Komulovicu'. Starine 16 (1884): 209—41.

-----. and Franjo Racki. ‘L. Komulovica izvjestaj i listovi o poslanstvu njegovu u Tursku, Erdelj, Moldavsku i Poljsku'. Starine 14 (1882): 83—124.

Pisma polityczne z czasow panowania Jana Kazimierza Wazy, 1648—1668: publi- cystyka, eksorbitancje, projekty, memorialy. Vol. 1, 1648—1660. Ed. Stefania Ochmann-Staniszewska. Wroclaw, 1989.

Pisma Stanislawa Zolkiewskiego. Ed. August Bielowski. Lviv, 1861.

Pochas'kyi, Sofronii. Eucharisterion albo vdiachnost’ Iasneprevelebniishomu v Khrysti Eho Mylosty Hospodynu Ottsu kyr Petru Mohyli. Kyiv, 1632. Repr. in: S. T. Golubev, Istoriia Kievskoi dukhovnoi akademii, 1: 46—72. Kyiv, 1888; Kh. I. Tytov, Materiialy dlia istoriiknyzhnoispravy na VkrainivXVI-XVIIIvv. Vsezbirka peredmov do ukrains’kykh starodrukiv, pp. 291—305. Kyiv, 1924; Ukrains’ka literatura XVII st., ed. O. V. Myshanych, pp. 239—56. Kyiv, 1987; Ukrains’ka poeziia XVII stolittia (persha polovyna), comp. V. V. Iaremenko, pp. 221—50. Kyiv, 1988; Ukrains’ka poeziia. Seredyna XVII st., comp. V. I. Krekoten' and M. M. Sulyma, pp. 174—88. Kyiv, 1992; Arkadii Zhukovs'kyi, Petro Mohyla, 2nd edn., pp. 230—45. Kyiv, 1997. Facsimile edition: HUS 8, nos. 1—2 (December 1984): 251—88.

Possevino, Antonio. ‘The Missio Moscovitica'. Trans. with an introduction by Hugh F. Graham. Canadian-American Slavic Studies 6 (1972): 437—77.

-----. The Moscovia' of Antonio Possevino, S. J. Trans. with an introduction by Hugh F. Graham ( = UCIS Series in Russian and East European Studies, no. i). Pittsburgh, 1977.

Pravda pro uniiu. Dokumenty i materialy. Ed. V. Iu. Malanchuk et al. 2nd edn. Lviv, 1968.

Radziwill, Albrycht Stanislaw. Memoriale rerum gestarum in Polonia, 1632—1656. Ed. Adam Przybos and Roman Zelewski. 5 vols. Wroclaw, Warsaw, and Cracow, 1968—75. Polish translation: Pamftnik o dziejach w Polsce. Trans. and ed. Adam Przybos and Roman Zelewski. 3 vols. Warsaw, 1980.

Reiestr Viis'ka Zaporoz'koho 1649 roku. Transliteratsiia tekstu. Comp. O. V. Todiichuk et al. Kyiv, 1995.

‘Relacja Sahajdacznego z wyprawy na Moskw^ w r. 1618’. PrzeglqdHistoryczno- Wojskowy 8 (1935): 117—19.

Relacje nuncyuszow apostolskich i innych osob o Polsce od roku 1548 do roku 1690. Comp. Jan Chrzciciel Albertrandy. Ed. Erazm Rykaczewski. 2 vols. Berlin and Poznan, 1864.

Riedlmayer, Andras, and Victor Ostapchuk. ‘Bohdan Xmel’nyc’kyj and the Porte: A Document from the Ottoman Archives’. HUS8, nos. 3—4 (December 1984): 453—73.

Roksolanski Parnas. Polskofzyczna poezja ukrainska od konca XVI do poczqtku XVIIIwieku. Part 2, Antologia. Ed. Rostyslaw Radyszewskyj. Cracow, 1998.

Russian Statecraft: The ‘Politika' of Iurii Krizhanich. Ed. John M. Letiche and Basil Dmytryshyn. Oxford and New York, 1985.

Russkaia istoricheskaia biblioteka, izdavaemaia Arkheograficheskoi komissiei ( = RIB). 39 vols. St Petersburg (Petrograd, Leningrad), 1872—1927.

Ruszel, Pawel. Fawor niebieski... miastu Lublinowi czasu gwaltownego niebiez- pieczenstwa od swawolnych Kozakow cudownym sposobem roku 1648 die 10 No- vembr odBogapokazany. Lublin, 1648.

[Ruts’kyi, Iosyf Veliamyn]. Examen Obrony, To jest Odpis na Skript Obrony Weri- fikatijnazwany. Vilnius, 1621. Repr. in AIuZR (1914): pt. I, vol. 8, pp. 562—96.

-----. Sowita wina. To jest Odpis na skript, Maiestat Krola Iego Mosci honor y repu- tatiq Ludzi Zacnych Duchownych y Swieckich obrazajqcy nazwany, Verificatia Niewinnosci. Vilnius, 1621. Repr. in AIuZR (1887): pt. I, vol. 7, pp. 443—510.

Sakowicz, Kasjan (Kasiian Sakovych). Epanorthosis albo Perspectiwa y obiasnienie blςdow, herezyey y zabobonow w Greko-Ruskiey CerkwiDisunitskiey. Cracow, 1642.

-----. Sobor kijowski schyzmatycki przez ojca Piotra Mohif zlozony i odprawowany. Cracow, 1641; 2nd edn. Cracow, 1642. Repr. in RIB, vol. 4, pp. 21—48. St Petersburg, 1878.

-----. Virshi na zhalosnyi pohreb Zatsnoho Rytsera Petra Konashevycha Sahai- dachnoho, Hetmana Voiska Eho Korolevskoi Mylosty Zaporozkoho. Kyiv, 1622. Repr. in S. T. Golubev, Istoriia Kievskoi dukhovnoi akademii, vol. 1, pp. 17—40. Kyiv, 1888; Ukrains'ka literatura XVII st., ed. O. V. Myshanych, pp. 220—38. Kyiv, 1987; Ukrains'ka poeziia XVII stolittia (persha polovyna), comp. V. V. Iaremenko, pp. 160—83. Kyiv, 1988.

Sbornik Ietopisei, Otnosiashchikhsia k istorii Iuzhnoi i Zapadnoi Rusi. Ed. V. B. Antonovich (Antonovych). Kyiv, 1888.

Sinopsis. Kiev 1681. Facsimile mit einer Einleitung (= Bausteine zur Geschichte der Literatur bei den Slaven, vol. 17). Ed. Hans Rothe. Koln, Vienna, and Bohlau, 1983.

Skarga, Piotr. O iednosciKosciola Bozegopodiednym Pasterzem. Yo Greckim od tey iednosci odstqpieniu. Vilnius, 1577; 2nd edn. O rzqdzie i iednosci Kosciola Bozego pod iednym pasterzem y o greckim y ruskim od tey iednosci odstqpieniu. Cracow, 1590. Repr. in RIB, vol. 7, cols. 223-526. St Petersburg, 1882.

Slavynets'kyi, Iepifanii, and Arsenii Korets’kyi-Satanovs’kyi. Leksykon latyns’kyi Ie. Slavynets’koho. Leksykon sloveno-latyns’kyi Ie. Slavynets’koho ta A. Korets’koho-Satanovs’koho. Ed. V. V. Nimchuk. Kyiv, 1973.

Smotryts'kyi, Herasym. Kliuch tsarstva nebesnoho. (Includes Kalendar’ ryms’kyi novyi). Ostrih, 1587. Repr. in AIuZR (1887): pt. 1, vol. 7, pp. 232—65.

Smotryts'kyi, Meletii. Collected Works of Meletij Smotryc’kyj ( = Harvard Library of Early Ukrainian Literature, Texts, vol. 1). Cambridge, Mass., 1987.

-----. The Jevanhelije ucytelnoje’ of Meletij Smotryc’kyj ( = Harvard Library of Early Ukrainian Literature, Texts, vol. 2). Cambridge, Mass., 1987.

Sobieski, Jakub. Commentarium Chotinensis belli libri tres. Gdansk, 1646. Polish translation: Pamiςtnik wojny chocimskiej. Ed. Wladyslaw Syrokomla. St Peters­burg, 1854.

Sofonovych, Feodosii. Khronika z litopystsiv starodavnikh. Ed. Iurii Mytsyk and Volodymyr Kravchenko. Kyiv, 1992.

Starowolski, Szymon. EquesPolonus. Venice, 1628.

-----. Sarmatiae bellatores. Koln, 1631. Polish translation: Szymona Starowolskiego Wojownicy sarmaccy. Trans., notes, and introduction by Jerzy Starnawski. Warsaw, 1978.

-----. Wybor z pism. Ed. Ignacy Lewandowski. Wroclaw, Warsaw, and Cracow, 1991.

Stryjkowski, Maciej. Ktora przedtym nigdy swiatla nie widziala, Kronika polska, litewska, zmodzka i wszystkiej Rusi. Konigsberg, 1582. Repr.: Ed. Mikolaj Malinowski. 2 vols. Warsaw, 1846.

Supplementum Synopsis. Vilnius, 1632. Repr. in AIuZR (1887): pt. 1, vol. 7, pp. 577—649.

Susza, Jakub (Iakiv Susha). Cursus vitae et certamen martyrii B. Iosaphat Kunce- vicii, Archiepiscopi Polocensis Episcopi Vitepscensis etMiscislauiensis. Rome, 1665. Repr.: Ed. Jean Martinov. Paris, 1865.

-----. Saulus et Paulus Ruthenae Ecclesiae sanguine B. Josaphat transformatus. Rome, 1666. Repr. Brussels, 1864. Ukrainian translation: Zhyttia Meletiia Smotryts’koho, arkhyiepyskopa hiierapil’s’koho, arkhymandryta dermans’koho, chynu sv. Vasyliia Velykoho. Trans. Fr. Bohdan Kurylas. Biblioteka ‘Logosu’, no. 35. Yorkton, 1965.

Synopsis, albo krotkie spisanie praw, przywileiow, swiebody wolnosci. Vilnius, 1632. Repr. in AIuZR (1887): pt. 1, vol. 7, pp. 532—76.

Sysyn, Frank. ‘A Speech before the Tsar: Adam Kysil's Oration on August 28, 1647 (N.S.)'. In Muyizy Wschodem a Zachodem. Rzeczpospolita XVI-XVIIIw., ed. Teresa Chynczewska-Hennel et al., pp. 133—42. Warsaw, 1993.

Theiner, Augustinus, ed. Vetera monumenta Poloniae et Lithuaniae gentiumque finitimarum historiam illustrantia. 4 vols. Rome, 1860—4.

Tikhonravov, N. S., ed. Letopisi russkoi literatury i drevnosti. Vol. 2. Moscow, 1859.

TomashivsTyi, Stepan. ‘Materiialy do istorii' Khmel'nychchyny'. ZNTSh 16 (1896): 1—14. Also separately.

Turgenev, A. I., ed. Akty istoricheskie, otnosiashchiesia k Rossii, izvlechennye iz in- ostrannykh arkhivov i bibliotek (= AI, 2 vols.) (= Historica RussiaeMonumental). St Petersburg, 1841—2.

Twardowski, Samuel. Wojna domowa zKozakii Tatary, Moskwqpotym Szwedami i z Wςgry. Kalisz, 1681.

Ukrainian Dumy. Editio Minor: Original Texts. Trans. George Tarnawsky and Patricia Kilina; introduction by Natalie K. Moyle. Toronto and Cambridge, Mass., 1979.

Ukrains’ka literaturaXIV-XVIst. Apokryfy. Ahiohrafiia. Palomnyts’ki tvory. Istor- iohrafichni tvory. Polemichni tvory. Perekladnipovisti. Poetychni tvory. Ed. V. L. Mykytas'. Kyiv, 1988.

Ukrains’ka literatura XVII st. Synkretychna pysemnist’. Poeziia. Dramaturhiia. Beletrystyka. Ed. O. V. Myshanych, comp. V. I. Krekoten'. Kyiv, 1987.

Ukrains’ka literatura XVIII st. Poetychni tvory. Dramatychni tvory. Prozovi tvory. Ed. V. I. Krekoten', comp. O. V. Myshanych. Kyiv, 1983.

Ukrains’ka poeziia: kinets’ XVI—pochatok XVII stolittia. Comp. V. P. Kolosova and V. I. Krekoten'. Kyiv, 1978.

Ukrains’ka poeziia. Seredyna XVII stolittia. Comp. V. I. Krekoten' and M. M. Sulyma. Kyiv, 1992.

Ukrains’kapoeziiaXVIstolittia. Comp. V. V. Iaremenko. Kyiv, 1987.

Ukrains’kapoeziiaXVIIstolittia (pershapolovyna). Antolohiia. Comp. V. V. Iare- menko. Kyiv, 1988.

Ukrams’kihumanisty epokhy Vidrodzhennia. Antolohiia. Ed. O. Kh. Moroz. 2 vols. Kyiv, 1995.

Universaly Bohdana Khmel’nyts’koho, 1648—1657. Comp. Ivan Kryp"iakevych and Ivan Butych. Ed. V. A. Smolii et al. Kyiv, 1998.

Velychko, Samiilo. Litopys. Trans. Valerii Shevchuk. Kyiv, 1991.

Vigenere, Blaise de. La description du Royaume de Pologne, etpays adiacens; avec les statuts, constitutions, moeurs, et faςons defaire d’iceux. Paris, 1573. Russian trans­lation: E. Mel'nik, ‘Izvlecheniia iz zapisok Bleza de Vizhener', Memuary, vyp. 1, pp. 59—88. Kyiv, 1890.

Vimina, Alberto. Relazione dell’origine e dei costumi dei cosacchi, fatta l’anno 1656 da Alberto Vimina, Ambasciatore della Repubblica di Venezia. Ed. G. Ferraro. Reggio nell'Emilia, 1890. Russian translation: N. V. Molchanovskii. ‘Done- senie venetsiantsa Al'berto Vimina o kazakakh i B. Khmel'nitskom', KS 19 (1900): no. 1, pp. 62—75. Ukrainian translation (from another manuscript): Kseniia Konstantynenko, ‘Reliatsiia pro pokhodzhennia ta zvychai' kozakiv', Kyivs’ka starovyna, no. 5 (1999): 64—9.

Volumina legum. Przedruk zbioru praw Staraniem XX. Pijarow w Warszawie od r. 1732 do r. 1782. 10 vols. St Petersburg, Cracow, and Poznan, 1859—1952.

‘Volynskaia kratkaia letopis”. In PSRL ( = vol. 35, Letopisi belorussko-litovskie), pp. 118—27. Moscow, 1980.

Vossoedinenie Ukrainy s Rossiei. Dokumenty i materialy ( = VUR). Ed. P. P. Gudzenko et al. 3 vols. Moscow, 1954.

Vosstanie Ivana Bolotnikova. Dokumenty i materialy. Comp. A. I. Kopanev and A. G. Man'kov. Moscow, 1959.

Welykyj, Athanasius (Atanasii Velykyi), ed. Acta S. Congregationis de Propaganda Fide Ecclesiam Catholicam Ucrainae et Bielarusjae spectantia. 4 vols. Rome, 1953—5.

-----. Documenta Pontificum Romanorum historiam Ucrainae illustrantia. 2 vols. Rome, 1953—4.

-----. Documenta Unionis Berestensis eiusque auctorum (1590—1600). Rome, 1970.

-----. Epistolae Metropolitarum Kioviensium R. Korsak, A. Sieliava, G. Kolenda (1637—1674). Rome, 1956.

-----. Litterae nuntiorum apostolicorum historiam Ucrainae illustrantes. 13 vols. Rome, 1959—69.

-----. S. Josaphat Hieromartyr documenta Romana beatificationis et canonizationis ( = Analecta OSBM, series 2, section 3, Documenta Romana Ecclesiae Catholicae in Terris Ucrainae et Bielarusjae). 3 vols. Rome, 1952—67.

-----. and Teodosii Halushchyns'kyi, ed. Epistolae Josephi Velamin Rutskyj Metropolitae Kioviensis Catholici (16131637). Rome, 1956.

Wereszczynski, Jozef. Droga pewna do prςdszego y snadnieyszego osadzenia w Rus- kich krainach pustyn Krolestwa Polskiego, jako tez wzglςdem droznieyszey obrony wszystkiego ukrainnego polozenia od nieprzyiaciol Krzyza Jwfitego. Cracow, 1590. Russian translation: A. V. Storozhenko, ‘Starinnyi proekt zaseleniia Ukrainy (1590 g.). Perevod s pol'skogo s predisloviem A. S.' KS 14 (1895): no. 3, pp. 295—341.

-----. Pobudka (Cracow, 1594). Repr. in Roksolanski Parnas. Polskojςzyczna poezja ukrainska od konca XVI do poczatku XVIII wieku. Part 2, Antologia, pp. 36—46. Ed. Rostyslaw Radyszewskyj. Cracow, 1998.

-----. Publika... tak z strony fundowania szkoly rycerskiej synom koronnym na Ukrainie, jako tez Krzyzakom wedlug reguly maltanskiej. Cracow, 1594. Repr. Jozef Wereszynski. Pisma polityczne. Ed. Kazimierz Jozef Turowski. Cracow, 1858.

Wielewicki, Jan. Historici diarii domusprofessae Societatis Jesu Cracoviensis (= SRP, vols. 7, 10, 14, 17). 4 vols. Cracow, 1881—9.

Zaborovskii, Lev, ed. Katoliki, pravoslavnye, uniaty. Problemy religii v russko- pol’skikh otnosheniiakh kontsa 40-kh—80-kh gg. XVII veka. Vol. 1, Istochniki vremenigetmanstva B. M. Khmel’nitskogo. Moscow, 1998.

Zherela do istorit Ukratny-Rusy. 16 vols. Lviv, 1895—1924.

Zhukovich, P. N. ‘Materialy dlia istorii Kievskogo i L'vovskogo soborov (1629 g.)'. Zapiski istoriko-filologicheskogo otdeleniia Imperatorskoi akademii nauk 8, no. 15 (1911): 1—26.

------. ‘Protestatsiia mitropolita Iova Boretskogo i drugikh zapadno-russkikh ierarkhov, Sostavlennaia 28 aprelia 1621 goda'. Stat’ipo Slavianovedeniiu, ed. V. I. Lamanskii, vyp. 3, pp. 135—53. St Petersburg, 1910.

Zrodla do dziejow polskich. Vol. I. Ed. Michal Grabowski and Aleksander Przezdziecki. Vol. 2. Ed. Mikolaj Malinowski and Aleksander Przezdziecki. Vilnius, 1843—44.

Zrodla dziejowe. Towarzystwo Naukowe Warszawskie, Wydzial 2: Nauk antropologicznych, spolecznych, historii i filozofii. Komisja historyczna. 24 vols. Warsaw, 1876—1915.

Zyzanii, Lavrentii. Leksys Lavrentiia Zyzaniia. Synonima Slavenorosskaia. Ed. V. V. Nimchuk. Kyiv, 1964.

SECONDARY LITERATURE

Abrahamowicz, Zygmunt. ‘Comments on Three Letters by Khan Islam Gerey III to the Porte (1651)’. HUS 14, nos. 1—2 (June 1990): 132—43.

Allen, J. W. A History of Political Thought in the Sixteenth Century. London and New York, 1961.

Ammann, Albert M. Abriss der ostslawischen Kirchengeschichte. Vienna, 1950.

Andrusiak, Mykola. Istoriia kozachchyny (Kurs vykladiv). Vol. 1. Munich, 1946.

-----. ‘Sprawa patriarchatu kijowskiego za Wladyslawa IV’. Prace historyczne w 30-lecie dzialalnosci profesorskiej Stanislawa Zakrewskiego, pp. 269—85. Lviv, 1934.

Antonovich, V. B. (V. B. Antonovych). Monografii po istorii Zapadnoi i Iugo- ZapadnoiRossii. Vol. 1. Kyiv, 1885.

-----. ‘Soderzhanie aktov o kazakakh. Issledovanie o kazachestve po aktam s 1500 po 1648 g.’ AIuZR (1863): pt. 3, vol. 1, pp. 1—120.

Antonovych, Mykhailo. ‘Pereiaslavs’ka kampaniia 1630 r.’ Pratsi Ukrains’koho istorychno-filolohichnoho tovarystva v Prazi 5 (1943): 5—41.

Antonow, Michal. ‘Rola Stanislawa Koniecpolskiego w przygotowaniu komisji kurukowskiej’. In Prace historyczne wydane ku uczczeniu50-lecia Akademickiego kola historykow Uniwersytetu Jana Kazimierza 1878—1928, pp. 265—79. Lviv, 1929.

Anusik, Zbigniew. ‘Struktura spoleczna szlachty braclawskiej w swietle taryfu podymnego z 1629 roku’. PrzeglqdHistoryczny 76, no. 2 (1985): 233—53.

Apanovych, Olena. Ukrams’ko-rosiis’kyi dohovir 1654 r. Mify i real’nist’. Kyiv, 1994.

Auerbach, Inge. ‘Identity in Exile: Andrei Mikhailovich Kurbskii and National Consciousness in the Sixteenth Century’. In Culture and Identity in Muscovy, 1359—1584, ed. A. M. Kleimola and G. D. Lenhoff, pp. 11—25. Moscow, 1997.

Banac, Ivo, and Frank E. Sysyn, eds., with the assistance of Uliana M. Pasicznyk. Concepts of Nationhood in Early Modern Eastern Europe = HUS 10, nos. 3—4 (December 1986).

Bantysh-Kamenskii, N. N. Istoricheskoe izvestie o voznikshei v Pol’she unii, s pokazaniem nachala i vazhneishikh, v prodolzhenie onoi cherez dva veka, prikliuchenii, pache zhe o byvshem ot rimlian i uniatov na blagochestivykh tamosh- nikh zhiteleigonenii. Moscow, 1805; 2nd edn. Vilnius, 1864.

Baran, Alexander (Oleksander Baran) and George Gajecky. The Cossacks in the Thirty Years War ( = Analecta OSBM, section 1, vols. 24, 42). 2 vols. Rome, 1969-83.

Baran, Oleksander. ‘Kozaky pid frantsuz'kym praporom v kuruts'kim povs- tanni'. Ukrams’kyiistoryk 10, nos. 37—8 (1973): 107—11.

Baranovich, A. I. (O. I. Baranovych). ‘Naselenie predstepnoi Ukrainy v XVI v.’ Istoricheskie zapiski (Moscow) 32 (1950): 198—232.

-----. Ukraina nakanune osvoboditel’noi voiny serediny XVII veka (Sotsial’no- ekonomicheskiepredposylki voiny). Moscow, 1959.

Baranowski, Bohdan. Polska a Tatarszczyzna w latach 1624—1629. Lodz, 1948.

Bardach, Juliusz, Boguslaw Lesnodorski, and Michal Pietrzak. Historiapanstwa i prawapolskiego. Warsaw, 1979.

Baron, Salo Wittmayer. A Social and Religious History of the Jews: Late Middle Ages and Era of European Expansion (1200—1650). Vol. 16, Poland-Lithuania, 1500-1650. New York and Philadelphia, 1976.

Barrett, Thomas M. At the Edge of Empire: The Terek Cossacks and the North Caucasus Frontier, 1700—1860. Boulder, Colo., 1999.

Barvins'kyi, Evhen. ‘Prychynky do istorii' znosyn tsisaria Rudol'fa II i papy Klymentiia VIII z kozakamy r. 1593 i 1594’. ZNTSh 10 (1896): 1—34.

Basarab, John. Pereiaslav 1654: A Historiographical Study. Edmonton, 1982.

Bednov, V. A. (Vasyl' Bidnov). Pravoslavnaia tserkov’ v Pol’she i Litve po ‘Volumina Legum’. Ekaterinoslav, 1908.

Belkin Stevens, Carol. Soldiers on the Steppe: Army Reform and Social Change in Early Modern Russia. DeKalb, Ill., 1995.

Bendza, Marian. ‘Wladyslaw IV a Kosciol Prawoslawny'. Rocznik teologiczny ChrzescijanskiejAkademii Teologicznej20, no. 2 (1978): 27—77.

Berce, Yves-Marie. Revolt and Revolution in Early Modern Europe: An Essay on the History of Political Violence. Manchester, 1987.

Berindei, Mihnea. ‘La Porte Ottomane face aux Cosaques Zaporogues, 1600—1637'. HUS 1, no. 3 (September 1977): 273—307.

Bibliografia literatury polskiej ‘Nowy Korbut’. Pismiennictwo staropolskie. Ed. Roman Pollak et al. 3 vols. Warsaw, 1963—5.

Biedrzycka, Agnieszka, and Janusz Kaczmarczyk. ‘Kozacy zaporoscy w wojnie chocimskiej 1621 roku'. In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu seredyny XVIIstolittia:polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 62—80. Kyiv, 1998.

Bienkowski, Ludomir. ‘Organizacja Kosciola Wschodniego w Polsce'. In Koscibl w Polsce, ed. Jerzy Kloczowski. 2 vols. Vol. 2, pp. 733—1050. [Cracow], 1969.

Black, Jeremy A. A Military Revolution? Military Change and European Society, 1500—1800. Atlantic Highlands, N.J., and Basingstoke, 1991.

Blazejowskyj, Dmytro. Byzantine Kyivan Rite Students in Pontifical Colleges, and in Seminaries, Universities and Institutes of Central and Western Europe (1576-1983). Rome, 1984.

Boiko, I. D. Selianstvo Ukratny v druhii polovyni XVI—-pershιι polovyni XVII st. Kyiv, 1963.

Boniecki, Adam. Herbarz polski. Pt. 1, Wiadomosci historyczno-genealogiczne o ro- dach szlacheckich. 16 vols. Warsaw, 1899—1913.

Boratynski, Ludwik. ‘Kozacy i Watykan. Kartka z dziejow dyplomacji kozackiej za Stefana Batorego'. PrzeglqdPolski (October 1906): 21—40.

-----. ‘Studia nad nunciaturq polskq Bologniettiego (1581—85)'. Rozprawy Akademii Umiejςtnosci. Wydzial Historyczno-Filologiczny (Cracow) 49 (1907): 53—106.

Borovoi, S. Ia. ‘Natsional'no-osvoboditel'naia voina ukrainskogo naroda protiv pol'skogo vladychestva i evreiskoe naselenie Ukrainy'. Istoricheskie zapiski (Moscow) 9 (1940): 81—124.

Borshchak, Il'ko (Elie Borschak). ‘Roky 1650 i 1651 na Ukraini po “Frantsuz'kii hazeti”'. Litopys polityky, pys’menstva i mystetstva (Berlin) 2, nos. 15—16 (1924): 234—6.

-----. ‘Ukrains'ki spravy 1649 r. po “Frantsuz'kii hazeti”'. Litopys polityky, pys’menstva i mystetstva (Berlin) 1, no. 6 (1924): 90.

Braudel, Fernand. Civilization and Capitalism, 15th-18th Century. Vol. 1, The Structures of Everyday Life: The Limits of the Possible. Translation from the French revised by Sian Reynolds. New York, 1979.

Brekhunenko, Viktor. Stosunky ukrams’koho kozatstva z Donom u XVI—seredyni XVIIst. Kyiv and Zaporizhia, 1998.

Buchyns'kyi, Bohdan. ‘Pochatky politychnoi' kar"iery Ostafiia Dashkovycha'. ZNTSh 113 (1913): 23—43.

Budovnits, I. U. Russkaia publitsistika XVII veka. Moscow and Leningrad, 1947.

Buganov, V. I. Krest’ianskie voiny v RossiiXVII-XVIIIvv. Moscow, 1976.

Bushkovitch, Paul. ‘The Formation of a National Consciousness in Early Modern Russia'. HUS 10, nos. 3—4 (December 1986): 355—76.

-----. Religion and Society in Russia: The Sixteenth and Seventeenth Centuries. New York and Oxford, 1992.

Caccamo, Domenico. ‘Alberto Vimina in Ucraina e nelle “Parti settentrionali": Diplomazia e cultura nel seicento veneto'. Europa Orientalis 5 (1986): 233—83.

Cameron, Euan. The European Reformation. Oxford and New York, 1991.

Carynnyk-Sinclair, Natala. Die Unterstellung der Kiever Metropolie unter das Moskauer Patriarchat. Munich, 1970.

Cazacu, Matei. ‘A propos de l'expansion lituanienne au nord de la Mer Noire aux XIVe-XVIe siecles: Czarnigrad, la “cite noire" de l'embouchure du Dniestr'. In Passe turco-tatar, present sovietique: Etudes offertes a Alexandre Bennigsen, ed. Chantal Lemercier-Quelquejay, pp. 99—123. Louvain and Paris, 1986.

Cherepnin, L. V. Zemskie sobory Russkogo gosudarstva v XVI-XVII vv. Moscow, 1978.

Cherniavsky, Michael. Tsar and People: Studies in Russian Myths. New York, 1969.

Chistovich, I. A. Ocherk istorii zapadno-russkoi tserkvi. 2 vols. St Petersburg, 1882-4.

Chodynicki, Kazimierz. Kosciol Prawoslawny a Rzeczpospolita Polska. Zarys histo- ryczny, 1370—1632. Warsaw, 1934.

Chubatyi, Mykola. ‘Pro pravne stanovyshche tserkvy v kozats'kii derzhavi'. Bohosloviia (Lviv) 3 (1925): 156-87.

Chynczewska-Hennel, Teresa. ‘The National Consciousness of Ukrainian Nobles and Cossacks from the End of the Sixteenth to the Mid-Seventeenth Century'. HUS10, nos. 3-4 (December 1986): 377-92.

-----. ‘Ostrogski, Konstanty Wasyl, ks⅛ze (ok. 1526—1608)'. In Polski slownik biograficzny, vol. 24, fasc. 3 (1979): 489—95.

-----. Swiadomosc narodowa kozaczyzny i szlachty ukrainskiej w XVII wieku. Warsaw, 1985.

-----. and Piotr Salwa. ‘Alberta Viminy Relacja o pochodzeniu i zwyczajach Kozakow'. Odrodzenie iReformacja w Polsce 30 (1985): 207—22.

Cynarski, Stanislaw. ‘Sarmatyzm—ideologia i styl zycia'. In Polska XVII wieku: panstwo, spoleczenstwo, kultura, ed. Janusz Tazbir, pp. 22—43. Warsaw, 1979.

Cyzevs'kyj, Dmytro. A History of Ukrainian Literature: From the 11th to the End of the 19th Century. Littleton, Colo., 1975.

Czech, Miroslaw. ‘Swiadomosc historyczna Ukraincow pierwszej polowy XVII w. w swietle owczesnej literatury polemicznej'. Slavia Orientalis 38, nos. 3—4 (1989): 563—84.

Czermak, Wiktor. Plany wojny tureckiej Wladyslawa IV. Cracow, 1895.

-----. ‘Polska wobec wyniku wojny 30-letnej'. In id., Studia historyczne, pp. 233—48. Cracow, 1901.

-----. ‘Wojna Smolenska z r. 1633—34 w swietle nowych zrodel'. Kwartalnik His- toryczny 10 (1896): 733—55.

Cz^scik, ∙ucja. Sejm warszawski w 1649/1650 roku. Wroclaw, Warsaw, Cracow, and Gdansk, 1978.

Czolowski, Aleksander. Kudak, przyczynki do zalozenia i upadku twierdzy. Lviv, 1926.

Dashkevych, Iaroslav. ‘Rodynnyi klan Khmel'nyts'kykh'. Kynvs’ka starovyna, no. 4 (1995): 95—101.

-----. ‘Ukrai'ns'ko-irans'ki perehovory naperedodni Khotyns'koi' viiny'. UIZh, no. 9 (1971): 124—31.

Dmitriev, M. V. (Mikhail). ‘Kontseptsi'i unii' v tserkovnykh i derzhavnykh kolakh Rechi Pospolytoi' kintsia XVI st.' In Istorychnyi kontekst, ukladennia Beresteis’koiunit ipershepouniinepokolinnia, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 39—73. Lviv, 1995.

-----. ‘Posol'stvo Ipatiia Potiia i Kirilla Terletskogo v Rim v 1595—1596 gg.'. Slavianovedenie (Moscow), no. 2 (1996): 3—21.

-----. Pravoslavie i reformatsiia. Reformatsionnye dvizheniia v vostochnoslavianskikh zemliakh RechiPospolitoi vo vtoroipolovine XVI veka. Moscow, 1990.

-----. ‘The Religious Programme of the Union of Brest in the Context of the Counter-Reformation in Eastern Europe'. JUS 17, nos. 1—2 (summer-winter 1992): 29—44.

-----. B. N. Floria, and S. G. Iakovenko. Brestskaia uniia 1596 g. i obshchestvenno- politicheskaia bor’ba na Ukraine i v Belorussii v kontse XVI—nachale XVII v. Pt. I, Brestskaia uniia 1596 g. Istoricheskieprichiny. Moscow, 1996.

-----. L. V. Zaborovskii, A. A. Turilov, and B. N. Floria. Brestskaia uniia 1596g. i obshchestvenno-politicheskaia bor’ba na Ukraine i v Belorussii v kontse XVI— nachale XVII v. Pt. 2, Brestskaia uniia 1596 g. Istoricheskie posledstviia sobytiia. Moscow, I999.

Dobrianskii, Antonii (Antin Dobrians'kyi). Istoriia episkopov trekh soedinennykh eparkhii, Peremyshl’skoi, Samborskoi i Sanotskoi, ot naidavneishikh vremen do 1794 g. Lviv, 1893.

Domanyts'kyi, Vasyl'. ‘Chy bula reforma Batoriia?' In Naukovyi zbirnyk prysvi- achenyiprofesorovi Mykhailovi Hrushevs’komu uchenykamy iprykhyl’nykamy z nahody ioho desiatylitn’oi naukovot pratsi v Halychyni (1894—1904), pp. 237—48. Lviv, 1906.

-----. ‘Kozachchyna na perelomi XVI i XVII v. (1591—1603)'. ZNTSh 60 (1904): 1—32; 61 (1904): ÇÇ—64; 62 (1904): 65—114; 63 (1905): 115—36; 64 (1905): 137—71. Also separately, Lviv, 1905.

Doroshenko, Dmytro. Het’man Petro Doroshenko. Ohliad ioho zhyttia ipolitychnoi diial’nosty. New York, 1985.

-----. A Survey of Ukrainian Historiography. Updated for the years 1917—56 by Olexander Ohloblyn. New York, 1957.

Dovbyshchenko, Mykhailo. ‘Uniats'kyi nobilitet Volyni pershoi' polovyny XVII st. (Pohliad na problemu z pozytsii' novykh metodolohichnykh pidkhodiv)'. In Proseminarii: mediievistyka, istoriia tserkvy, nauky i kul’tury, no. 1, ed. Vasyl' Ul'ianovs'kyi, pp. 52—64. Kyiv, 1997.

Downing, Brian M. The Military Revolution and Political Change: Origins of Democracy and Autocracy in Early Modern Europe. Princeton, 1992.

Druzhinin, V. G. Raskol na Donu v kontseXVIIveka. St Petersburg, 1889. Repr.: Slavic Printings and Reprintings. The Hague and Paris, 1969.

Dubrovs'kyi, V. V. ‘Bohdan Khmel'nyts'kyi i Turechchyna'. Ukrams’kyi istoryk, nos. 3—4 (1975): 22—7.

-----. ‘Pro vyvchennia vzaiemyn Ukrainy i Turechchyny u druhii polovyni XVII st.' Skhidnyisvit (Kyiv) 5 (1928): 172—83.

Dunn, Richard S. The Age of Religious Wars, 1559—1715. 2nd edn. New York and London,1979.

Dvoichenko-Markov, Demetrius. ‘The Ukrainian Cossacks in the Early Anti­Ottoman Struggle for the Independence of Moldavia'. East European Quarterly 14 (1980): 241—50.

Dvornichenko, A. Iu. Russkie zemli Velikogo kniazhestva Litovskogo (do nachalaXVI veka). Ocherki istorii obshchiny, soslovii, gosudarstvennosti. St Petersburg, 1993.

Dziygielewski, Jan. O tolerancjς dla zdominowanych. Polityka wyznaniowa Rzeczy- pospolitej w latachpanowania Wladyslawa IV. Warsaw, 1986.

Dzieje Polski. Ed. Jerzy Topolski. Warsaw, 1976.

Dzyra, Ia. I. ‘Tataro-turets'ki napady na Ukrainu XIII-XVI st.' In Ukrams’kyi istoryko-heohrafichnyi zbirnyk, no. 1, ed. I. O. Hurzhii et al., pp. 83—102. Kyiv, 1971.

Earle, Peter. Corsairs of Malta and Barbary. London, 1970.

Eingorn, V. O. Ocherki iz istoriiMalorossii v XVIIveke. Snosheniia malorossiiskogo dukhovenstva s moskovskim pravitel’stvom v tsarstvovanie Alekseia Mikhailovicha. Moscow, 1899.

Eleonskaia, A. S. Russkaiapublitsistika vtoroipoloviny XVII veka. Moscow, 1978. Elliott, J. H. Europe Divided, 1559—1598. London and Glasgow, 1972.

Encyclopedia of Ukraine. Ed. Volodymyr KubijovyC and Danylo Husar Struk. 5 vols. Toronto, Buffalo, and London, 1984—93.

Encyklopedia staropolska ilustrowana. Ed. Zygmunt Gloger. 4 vols. Warsaw, 1900—3. Repr. Warsaw, 1972.

Ettinger, Shmuel. ‘Jewish Participation in the Settlement of Ukraine in the Six­teenth and Seventeenth Centuries’. In Ukrainian-Jewish Relations in Historical Perspective, ed. Peter J. Potichnyj and Howard Aster, pp. 23—30. 2nd edn. Edmonton, 1990.

-----. ‘The Legal and Social Status of the Jews of Ukraine from the Fifteenth Century to the Uprising of 1648’. JUS 17, nos. 1—2 (summer-winter 1992): 107—40.

Evennett, H. Outram. The Spirit of the Counter-Reformation. Notre Dame, Ind., 1970.

Fedoruk, Iaroslav. Mizhnarodna dyplomatiia i polityka Ukratny, 1654—57. Vol. 1, 1654 r. Lviv, 1996.

-----. ‘Monarkhizm Bohdana Khmel’nyts’koho v otsintsi V”iacheslava Lypyns’koho: krytychna interpretatsiia’. In V^,,iacheslav Lypyns’kyi. Istoryko- politolohichna spadshchyna i suchasna Ukratna ( = Studii', vol. 1), ed. Iaroslav Pelens’kyi (Jaroslaw Pelenski), pp. 228—31. Kyiv and Philadelphia, 1994.

-----. Zovnishn’opolitychna diial’nist’ Bohdana Khmel’nyts’koho i formuvannia ioho politychnoi prohramy (1648—serpen’ 1649 rr.). Lviv, 1993.

Felmy, Karl Christian. ‘Der Aufbruch der orthodoxen Laien in Polen-Litauen im 16. und 17. Jahrhundert’. Zeitschriftfur Kirchengeschichte 98 (1987): 37—85.

Fenomen Petra Mohyly. Biohrafiia, diial’nist’, pozytsiia. Ed. Valerii Klymov. Kyiv, 1996.

Ferguson, Niall, ed. Virtual History: Alternatives and Counterfactuals. London, 1998.

Figgis, John Neville. The Divine Right of Kings. Introduction by G. R. Elton. New York, Evanston, and London, 1965.

Floria, B. N. (Boris). ‘Drevnerusskie traditsii i bor’ba vostochnoslavianskikh narodov za vossoedinenie’. In V. T. Pashuto, B. N. Floria, and A. L. Khoroshkevich, Drevnerusskoe nasledie i istoricheskie sud’by vostochnogo sla- vianstva, pp. 151—238. Moscow, 1982.

-----. ‘Nachalo Smolenskoi voiny i zaporozhskoe kazachestvo’. In Mappa Mundi. Zbirnyk naukovykh prats’ na poshanu Iaroslava Dashkevycha z nahody ioho 70-richchia, ed. Ihor Hyrych et al., pp. 443—50. Lviv, Kyiv, and New York, 1996.

-----. ‘Natsional’no-konfesiina svidomist’ naselennia Skhidnoi Ukrainy v pershii polovyni XVII stolittia’. In Beresteis’ka uniia i vnutrishnie zhyttia Tserkvy v XVIIstolitti, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 125—34. Lviv, 1997.

-----. ‘O nekotorykh osobennostiakh razvitiia etnicheskogo Samosoznaniia vostochnykh slavian v epokhu srednevekov’ia—rannego novogo vremeni’. In Rossiia-Ukraina: istoriia Vzaimootnoshenii, ed. A. I. Miller, V. F. Reprintsev, and B. N. Floria, pp. 9-27. Moscow, 1997.

-----. Russko-pol’skie otnosheniia ipoliticheskoe razvitie Vostochnoi Evropy vo vtoroi polovineXVI—nachaleXVIIvv. Moscow, 1978.

Florovsky, Georges. Ways of Russian Theology (= Collected Works of Georges Florovsky, vol. 5, pt. i). Belmont, Mass., 1979.

Fram, Edward. ‘Creating a Tale of Martyrdom in Tulczyn, 1648’. In Jewish His­tory and Jewish Memory: Essays in Honor of Yosef Hayim Yerushalmi, ed. Eli- sheva Carlebach, John M. Efron, and David N. Myers, pp. 89—109. Hanover and London, 1998.

Franko, Ivan. ‘Khmel’nychchyna 1648 do 1649 rr. u suchasnykh virshakh’. ZNTSh 23—4 (1898): I—114. Excerpts in id., Zibrannia tvoriv u p^,,iatdesiaty tomakh, vol. 32, pp. 188—253. Kyiv, 1981.

-----. ‘Studi'i nad ukrains’kymy narodnymy pisniamy’. ZNTSh 75 (1907): 14—84; 76 (1907): 39—63; 78 (1907): 90—145; 83 (1908): 5—30. Also separately, Lviv, 1908. Repr. in id., Zibrannia tvoriv u p^,,iatdesiaty tomakh, vol. 42, pp. 7—491. Kyiv, 1984; vol. 43, pp. 7—193. Kyiv, 1986.

Frick, David A. ‘The Circulation of Information about Ivan Vyhovs’kyj’. HUS 17, nos. 3—4 (December 1993): 251—78.

-----. ‘“Foolish Rus’”: On Polish Civilization, Ruthenian Self-Hatred, and Kasijan SakovyC. HUS 18, nos. 3—4 (December 1994): 210—48.

------. MeletijSmotryc’kyj. Cambridge, Mass., 1995.

——. ‘Misrepresentations, Misunderstandings, and Silences: Problems of Seventeenth-Century Ruthenian and Muscovite Cultural History’. In Religion and Culture in Early Modern Russia and Ukraine, ed. Samuel H. Baron and Nancy Shields Kollmann, pp. 149—68. DeKalb, Ill., 1997.

-----. ‘Zyzanij and Smotryc’kyj (Moscow, Constantinople, and Kiev): Episodes in Cross-Cultural Misunderstanding’. JUS 17, nos. 1—2 (summer-winter 1992): 67—94.

Gajecky, George. ‘Church Brotherhoods and Ukrainian Cultural Renewal in the 16th and 17th Centuries’. In Millennium of Christianity in Ukraine: A Sympo­sium, pp. 69—77. Ottawa, 1987.

——. The Cossack Administration of the Hetmanate. 2 vols. Cambridge, Mass., 1978.

Galadza, Petro. ‘Liturhichne pytannia i rozvytok bohosluzhen’ naperedodni Beresteis’ko'i unii azh do kintsia XVII stolittia’. In Beresteis’ka uniia i vnutrish- nie zhyttia Tserkvy v XVIIstolitti, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 1—29. Lviv, 1997.

Galant, I. V. Arendovali li evrei tserkvi na Ukraine? Kyiv, 1909.

Giraudo, Gianfranco (Dzhianfranko Dzhiraudo). ‘“Russkoe” nastoiashchee i proshedshee v tvorchestve Innokentiia Gizelia’. MU, no. 1 (1992): 92—103.

Goldfrank, David M. ‘Moscow, the Third Rome’. In The Modern Encyclopedia of Russian and Soviet History, ed. Joseph L. Wieczynski. Vol. 23, pp. 118—21. Gulf Breeze, Fla., 1981.

Golobutskii, V. A. (V. O. Holobuts'kyi). Diplomaticheskaia istoriia osvoboditel’noi voiny ukrainskogo naroda 1648—1654 gg. Kyiv, 1962.

------. Zaporozhskoe kazachestvo. Kyiv, 1957.

Golubev, S. T. Istoriia Kievskoidukhovnoi akademii. Vol. I. Kyiv, 1888.

-----. Kievskii mitropolit Petr Mogila i ego spodvizhniki (Opyt tserkovno- istoricheskogo issledovaniia). 2 vols. Kyiv, 1883—98.

Gordon, Linda. Cossack Rebellions: Social Turmoil in the Sixteenth-Century Ukraine. Albany, N.Y., 1983.

Govorskii, K. A. Iosafat Kuntsevich, polotskii uniatskii arkhiepiskop, kanonizovan- nyi papoi Piem IX. Vilnius, 1865.

Gudziak, Borys A. Crisis and Reform: The Kyivan Metropolitanate, the Patriarchate of Constantinople, and the Genesis of the Union of Brest. Cambridge, Mass., 1998.. ‘How Did They Drift Apart?: The Kyivan Metropolitanate, the Patriar­chate of Constantinople, and the Genesis of the Union of Brest'. Logos 34, nos. 1—2 (1993): 43—66.

-----. ‘The Sixteenth-Century Muscovite Church and Patriarch Jeremiah II's Journey to Muscovy, 1588—1589: Some Comments concerning the Historiog­raphy and Sources'. HUS 19 (1995): 200—25.

-----. ‘The Union of Florence in the Kievan Metropolitanate: Did It Survive until the Times of the Union of Brest? (Some Reflections on a Recent Argu­ment)'. HUS 17, nos. 1—2 (June 1993): 138—48.

-----. and Oleh Turii, ed. Beresteis’ka uniia i vnutrishnie zhyttia Tserkvy v XVII stolitti. Materialy Chetvertykh ‘Beresteis'kykh chytan''. Lviv, 1997.

------. and Oleh Turii, ed. Derzhava, suspil’stvo i tserkva v Ukraini u XVII stolitti.

Materialy Druhykh ‘Beresteis'kykh Chytan''. Lviv, 1996.

-----. and Oleh Turii, ed. Istorychnyi kontekst, ukladennia Beresteis’koiunitipershe pouniinepokolinnia. Materialy Pershykh ‘Beresteis'kykh chytan''. Lviv, 1995.

Guepin, Alphonse. Un apotre de l’Union des Eglises au XVII siecle: Saint Josaphat et l’Eglise Greco-slave en Pologne et en Russie. 2 vols. Paris and Poitiers, 1897—8.

-----. S. Iosaphat archeveque de Polock. 2 vols. Poitiers, 1874. Polish translation: Zywot sw. Jozafata Kuncewicza Mςczennika, Arcybiskupa Polockiego rit. gr. opowiedziany na tle historii Kosciola Ruskiego wedlug dziela o. Alfonsa Guepin, BenedyktynazSolesmeszprzedmowqX. KalinkiC. R. Lviv, 1885; 2nd edn. Lviv, 1908.

Guldon, Zenon. ‘Badania nad Zaludnieniem Ukrainy w XVII wieku'. Kwartalnik HistoriiKulturyMaterialnej 13 (1965): 561—6.

Guslistyi, K. G. (K. H. Huslystyi). ‘Krest'iansko-kazatskie vosstaniia na Ukraine v 30-kh godakh XVII veka'. In Vossoedinenie Ukrainy s Rossiei, 1654—1954.

Sbornik statei, ed. A. I. Baranovich, pp. 54—77. Moscow, 1954.

Hale, J. R. War and Society in Renaissance Europe, 1450—1620. Montreal, Kingston, London, and Buffalo, 1998.

Halecki, Oscar. From Florence to Brest (1439—1596). Hamden, Conn., 1968.

Halenko, Oleksandr. ‘Luk ta rushnytsia v rytsars'kii symvolitsi ukrai'ns'koho kozatstva: paradoksy kozats'koi' ideolohii' i problema skhidnoho vplyvu'. MU, no. 5 (1988): 93—110. Another version of this article: ‘Luk ta rushnytsia v ryt­sars'kii symvolitsi ukrai'ns'koho kozatstva: do pytannia pro skhidno-zakhidni vplyvy na Ukraini v XVI-XVII st.'. Naukovi zapysky. NatsionaVnyi universytet ‘Kyievo-Mohylians’ka akademiia’ (Kyiv), no. 3, Istoriia (1998): 49—66.

Hastings, Adrian. The Construction of Nationhood: Ethnicity, Religion and Nation­alism. Cambridge, UK, 1997.

Herasymchuk (Harasymchuk), Vasyl'. ‘Vyhovshchyna i Hadiats'kyi traktat'. ZNTSh 87 (1909): 5—36; 88 (1909): 23—50; 89 (1909): 49—90.

Hering, Gunnar. Okumenisches Patriarchat und europaische Politik (1620—1638). Wiesbaden, 1968.

Holobuts'kyi, V. O. ‘Problema kozatstva v ukrains'kii ta inozemnii istoriohrafii'. UIZh, no. 1 (1960): 109—17.

Horin, Serhii. ‘Pravo podavannia (na prykladakh volyns'kykh monastyriv XVI— pershoi' polovyny XVII st.)'. Kynvs’ka starovyna, no. 4 (1998): 3—11.

Horn, Maurycy. ‘Chronologia i zas⅛g najazdow tatarskich na ziemie Rzeczy- pospolitej Polskiej w latach 1600—1647'. Studia i Materialy do Historii Wo- jskowosci 8, no. 1 (1962): 3—71.

-----. Powinnosci wojenne Zydow w Rzeczypospolitej w XVI i XVII wieku. Warsaw, 1978.

-----. Skutki ekonomiczne najazdow tatarskich z lat 1605—1633 na Rus Czerwonq. Wroclaw, Warsaw, and Cracow, 1964.

Horobets', Viktor. Prysmerk Het’manshchyny. Ukraina v roky reform Petra I. Kyiv, 1998.

-----. ‘Ukrai'ns'ko-rosiis'ki zmahannia za Bilorus' (1654—1659 rr.)'. In Nat­sional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu seredyny XVII stolittia: polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 112—30. Kyiv, 1998.

Hrabovets'kyi, V. V. ‘Strata Pidkovy u L'vovi (1578 r.)'. Zhovten’ (Lviv), no. 6 (1966): 128—31.

Hrabovych, Hryhorii (George G. Grabowicz). ‘Do ideolohii Renesansu v ukrains'kii literaturi: “Virshi na zhalosnyi pohreb zatsnoho rytsera Petra Konashevycha Sahaidachnoho” Kasiiana Sakovycha'. In Ukraina XVII st. mizh Zakhodom i Skhodom Ievropy: Materialy I-ho ukrams’ko-italiis’koho sympoziumu 13—16 veresnia 1996 r., ed. Sante Graciotti, Omeljan Pritsak et al., pp. 277—97. Kyiv and Venice, 1996.

Hrushevs'kyi (Hrushevsky), Mykhailo. ‘Baida-Vyshnevets'kyi v poezii i istorii'. ZUNT3 (1909): 108—39.

-----. Istoriia ukrams’koi literatury. Vol. 5. 2 vyps. Kyiv, 1926—7; repr. New York, 1960. Vol. 6. Kyiv, 1995.

-----. Istoriia Ukrainy-Rusy. 10 vols. 1st edn. Lviv and Kyiv, 1898—1937. Repr. New York, 1954—8; Kyiv, 1991—8. English translation: History of Ukraine-Rus’. Ed. Frank E. Sysyn et al. Vols. 1, 7. Edmonton and Toronto, 1997—9.

-----. ‘Kul'turno-natsional'nyi rukh na Ukraini v druhii polovyni XVI v.' LNV 41—3, no. 2 (1908): 282—96; no. 3 (1908): 491—506; no. 4 (1908): 87—107; no. 8 (1908): 208—29; no. 9 (1908): 428—51. Separately as Kul’turno- natsional’nyi rukh na Ukraini v XVI-XVII vitsi, Kyiv and Lviv, 1912; 2nd edn. n.p. [Vienna], 1919. Repr. in M. S. Hrushevs'kyi, Dukhovna Ukraina. Zbirka tvoriv, pp. 136—255. Kyiv, 1994.

Hrushevs'kyi (Hrushevsky), Mykhailo. ‘Ukrai'ns’kyi rukh na skhid.—Rozselen- nia za moskovs'koiu hranytseiu do 1648 roku'. Ukraina, no. I (1914): 20—53.

-----. ‘Velyka, Mala i Bila Rus''. Ukraina, nos. 1—2 (1917): 7—19. Repr. in UIZh, no. 2 (1991): 77—85.

-----. Z istorii relihiinm dumky na UkraTni. Lviv, 1925. Repr. in M. S. Hrushevs'kyi, Dukhovna Ukraina. Zbirka tvoriv, pp. 5—135. Kyiv, 1994.

Hrushevs'kyi, O. S. ‘Pytannia oborony zamkiv V. Kn. Lytovs'koho v XVI v.' Zbirnyk Istorychno-filolohichnoho viddilu VUAN46 (1928): 1—9.

Hurbyk, Andrii. ‘Boiovi dii na pivnochi Ukrainy ta bytva za Kyiv vlitku 1651 roku'. In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu seredyny XVIIstolit­tia: polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 92—111. Kyiv, 1998.

Huslystyi, K. H. (K. G. Guslistyi). Vyzvol’na borot’ba ukrams’koho naroduproty shliakhets’koi Pol’shchi v druhiipolovyniXVIipershiipolovyniXVIIst. Narysy z IstomUkramy. Kyiv, 1941.

Hvozdyk-Pritsak, Larysa. Ekonomichna i politychna viziia Bohdana Khmel’nyts’koho ta ¿¿realizatsiia v derzhavi Viis’ko Zaporoz’ke. Kyiv, 1999.

Iakovenko, Natalia. Narys istorii Ukrainy z naidavnishykh chasiv do kintsia XVIII stolittia. Kyiv, 1997.

-----. ‘Rodova elita—nosii “kontynuitetu realii” mizh kniazhoiu Russiu i kozats'koiu Ukrainoiu'. Suchasnist’, no. 1 (1994): 118—24.

-----. ‘Roztiatyi svit: kul'tura Ukrainy-Rusy v dobu Khmel'nychchyny'. Suchas­nist’, no. 4 (1994): 59—70.

-----. ‘Symvol “Bohokhranymoho hrada” u kyivs'kii propahandi 1620—1640-kh rokiv'. MU, no. 4 (1995): 52—75.

Jakowenko (Iakovenko), Natalia. ‘Szlachcic “lacinski” czy “latinizuj^cy”? (Uwagi o polskojyzycznym poemacie z Wolynia z 1585 roku)'. Lacina wPolsce. Zeszyty Naukowe, ed. Jerzy Axer, pp. 55—9. Fasc. 1—2. Warsaw, 1995.

-----. Ukrains’ka shliakhta z kintsia XIVdo seredyny XVIIst. (Volyn’ i Tsentral’na Ukraina). Kyiv, 1993.

-----. ‘Zdobutky i vtraty Liublins'koi unii'. Kyivs’ka starovyna, no. 3 (1993): 77—85.

-----. Oleksii Tolochko et al., ed. Mediaevalia Ucrainica: Mental’nist’ ta istoriia idei ( = MU). Nos. 1—5. Kyiv, 1992—8.

Iakovleva, Tetiana. Het’manshchyna v druhii polovyni 50-kh rokiv XVII stolittia. Prychyny ipochatok Ruiny. Kyiv, 1998.

Iakovliv, Andrii. Dohovir Bohdana Khmel’nyts’koho z Moskvoiu 1654 r. New York, 1954.

Iarmus', Stepan. ‘Petro Mohyla iak vyraznyk pryntsypiv khrystyians'koho dush- pastyrstva'. In P. Mohyla: bohoslov, tserkovnyi i kul’turnyi diiach, ed. A. M. Kolodnyi and V. Klymov, pp. 38—46. Kyiv, 1997.

Iashchurinskii, Kh. P. ‘Iuzhno-russkie plenniki v Krymu'. Izvestiia Tavricheskoi arkheograficheskoi komissii 47 (1912): 158—66.

Isaievych, Iaroslav. ‘Between Eastern Tradition and Influences from the West: Confraternities in Early Modern Ukraine and Byelorussia'. Ricerche slavistiche 37 (1990): 269—93.

------. Bratstva ta 'ikh rol’ u rozvytku ukrams’kot kul’tury XVI-XVIIIst. Kyiv, 1966.. Dzherela z istorii ukrams’kot kul’tury doby feodalizmu XVI-XVIII st. Kyiv, 1972.

-----. ‘Greek Culture in the Ukraine: 1550—1650’. Modern Greek Studies Yearbook 6 (1990): 97—122.

-----. ‘Osvitnii rukh v Ukraini XVII st.: Skhidna tradytsiia i zakhidni vplyvy’. Kyivs’ka starovyna, no. 5 (1995): 2—9.

-----. Pershodrukar Ivan Fedorov i vynyknennia drukarstva na Ukratni. Lviv, 1983.

Istoriia Kyieva. Vol. 1. Ed. O. K. Kasymenko et al. Kyiv, 1960.

Istoriia mist i sil Ukrams’kot RSR. Cherkas’ka oblast’. Ed. O. L. Steshenko et al. Kyiv, 1972.

Istoriia Ukrams’kot RSR. Ed. Iu. Iu. Kondufor et al. 10 vols. Kyiv, 1977—9.

Jablonowski, Aleksander. Akademia Kijowsko-Mohilanska. Zarys historyczny na tle rozwoju ogolnego cywilizacji zachodniej na Rusi. Cracow, 1899—1900; 2nd edn., 1912.

-----. Historia Rusi poludniowej do upadku Rzeczy-Pospolitej Polskiej. Cracow, 1912.

-----. ‘Kozaczyzna a legitymizm. Dwie legendy polityczno-historyczne Ukrainy—batoryanska i baturynska’. Ateneum (Warsaw) 3 (1896): 246—70.

Jarosz, Wlodzimierz (Volodymyr Iarosh). ‘Legenda Batoryanska. Krytyczny szkic z dziejow Zaporoza'. Kwartalnik Historyczny 17 (1903): 596—616.

Jasnowski, Jozef. ‘Problems of the Frontier with the Steppes of the North Black Sea’. Antemurale 2 (1955): 40—5.

Jedin, Hubert. A History of the Council of Trent. 2 vols. London, 1957—61.

Jobert, Ambroise. De Luther a Mohila: La Pologne dans la crise de la chretiente 1517—1648 ( = Collection historique de l’Institut d’Etudes Slaves, 21). Paris, 1974.

Kabanets', Ievhen. ‘Petro Mohyla i pechers’ka kanonizatsiia 1643 roku’. In P. Mohyla: bohoslov, tserkovnyi i kul’turnyi diiach, ed. A. M. Kolodnyi and V. Klymov, pp. 149—55. Kyiv, 1997.

Kaczmarczyk, Janusz. Bohdan Chmielnicki. Wroclaw, 1988.

Kamanin, I. M. ‘Dogovory Bogdana Khmel’nitskogo s Pol’shei, Shvetsiei i Rossiei’. In Sbornik stateii materialovpo istoriiIugo-ZapadnoiRossii, vol. 2, issle- dovaniia, pp. 93—108. Kyiv, 1916.

-----. ‘K voprosu o kazachestve do Bogdana Khmel’nitskogo’. ChIONL 8 (1894): otd. 2, pp. 57—115. Also separately.

-----. ‘Ocherk getmanstva Petra Sagaidachnogo’. ChIONL 15 (1901): vyp. 1, otd. 2, pp. 3—32. Also separately.

-----. ‘Pokhodzhennia Bohdana Khmel’nyts’koho’. ZUNT 12 (1913): 72—7.

-----. ‘Uchastie iuzhno-russkogo naseleniia v vosstanii Bogdana Khmel’nit- skogo’. In AIuZR (1914): pt. 3, vol. 4, pp. 1—101.

Kaminski, Andrzej. ‘The Cossack Experiment in Szlachta Democracy in the Polish-Lithuanian Commonwealth: The Hadiach (Hadziacz) Union’. HUS 1, no. 2 (June 1977): 178—97.

Kandel’, Feliks. Ocherki vremen i sobytii. Iz istorii rossiiskikh evreev (do vtoroi poloviny XVIIIveka). Jerusalem, 1998.

Kapterev, N. F. Kharakter Otnoshenii Rossii k pravoslavnomu Vostoku v XVIiXVII Stoletiiakh. Sergiev Posad, 1885; 2nd edn. Sergiev Posad, 1914. Repr.: Slavic Printings and Reprintings. The Hague, 1968.

-----. ‘Snosheniia ierusalimskikh patriarkhov s russkim pravitel'stvom s poloviny XVI do kontsa XVIII stoletiia' ( = Pravoslavnyi palestinskii sbornik, vol. 15, pt. i). St Petersburg, 1895.

Kargalov, V. V. Na stepnoigranitse: oborona ‘krymskoi ukrainy’Moskovskogo gosu- darstva. Moscow, 1974.

Karpov, G. F. ‘Dionisii Balaban, mitropolit kievskii. Iz istorii otnoshenii kievskoi tserkovnoi ierarkhii k moskovskomu pravitel'stvu 1654—1661 gg.' Pravoslavnoe obozrenie (1874): bk. I, pp. 103—45.

-----. ‘Kievskaia mitropoliia i moskovskoe pravitel'stvo vo vremia soedineniia Malorossii s Velikoi Rossiei'. Pravoslavnoe obozrenie (1871): bk. 8, pp. 172—95; bk. 9, pp. 308—27.

Kartashev, A. V. Ocherkipo istoriiRusskoi tserkvi. 2 vols. Paris, 1959.

Kashuba, M. V. ‘Reformatsiini idei' v diial'nosti bratstv na Ukraini'. In Seku- liaryzatsiia dukhovnoho zhyttia na Ukraini v epokhu humanizmu i ReformatsiT, ed. Ie. A. Hryniv et al., pp. 26—51. Kyiv, 1991.

Keenan, Edward L. ‘Muscovite Perceptions of Other East Slavs before 1654— An Agenda for Historians'. In Ukraine and Russia in Their Historical Encounter, ed. Peter J. Potichnyj et al., pp. 20—38. Edmonton, 1992.

-----. ‘On Certain Mythical Beliefs and Russian Behaviors'. In The Legacy of His­tory in Russia and the New States of Eurasia, ed. S. Frederick Starr, pp. 19—40. Armonk, N.Y., and London, 1994. Ukrainian translation: ‘Rosiis'ki mify pro kyivs'ku spadshchynu'. Krytyka (Kyiv) 3, nos. 1—2 (January/February 1999): 4—10.

Kempa, Tomasz. Konstanty Wasyl Ostrogski (ok. 1524/1525--1608). Wojewoda kijowski i marszalek ziemi wolyhskiej. Torun, 1997.

-----. ‘Konstanty Wasyl Ostrogski wobec katolicyzmu i wyznan protestanckich'. Odrodzenie iReformacja w Polsce 40 (1996): 17—36.

-----. ‘Prawoslawni a synod protestancki w Toruniu w 1595 roku: U pocz¾tkow wspolpracy dyzunitow z dysydentami'. ZapiskiHistoryczne 42 (1997): 39—52.

Kern, Fritz. Kingship and Law in the Middle Ages. Trans. with an introduction by S. B. Chrimes. Oxford, 1939.

Kharlampovich, K. V. (Kostiantyn Kharlampovych). Malorossiiskoe vliianie na velikorusskuiu tserkovnuiu zhizn’. Kazan, 1914.

-----. Zapadno-russkiepravoslavnye shkoly XVIi nachala XVIIveka, otnoshenie ikh k inoslavnym, religioznoe obuchenie v nikh i zaslugi ikh v dele zashchity pravoslavnoi very i tserkvi. Kazan, 1898.

Khodarkovsky, Michael. ‘Four Degrees of Separation: Constructing Non­Christian Identities in Muscovy'. In Culture and Identity in Muscovy, 13591584, ed. A. M. Kleimola and G. D. Lenhoff, pp. 248—66. Moscow, 1997.

Khyzhniak, Z. I. Kyievo-Mohylians’ka Akademiia. Kyiv, 1970; 2nd edn. Kyiv, 1981.

Kilesso, Serhii. ‘Chyhyryn—het'mans'ka stolytsia'. Kyivs’ka starovyna, no. 5 (1995): 6—12.

Kloczowski, Jerzy. ‘Catholic Reform in the Polish-Lithuanian Commonwealth (Poland, Lithuania, the Ukraine, Belarus)'. In Catholicism in Early Modern History: A Guidebook to Research, ed. John W. O'Malley, pp. 83—111. St Louis, Mo., 1988.

Kohut, Zenon E. ‘The Development of a Little Russian Identity and Ukrainian Nationbuilding'. HUS10, nos. 3—4 (December 1986): 559—76.

-----. Russian Centralism and Ukrainian Autonomy: Imperial Absorption of the Hetmanate, 1760s-1830s. Cambridge, Mass., 1988. Ukrainian translation: Zenon Kohut, Rosiis’kyi tsentralizm i ukrams’ka avtonomiia. Kyiv, 1996.

Koialovich, M. O. Litovskaia tserkovnaia uniia. Vol. 2. St Petersburg, 1861.

Kolankowski, Ludwik. ‘Obrona Rusi za Jagiellonow na przelomie XV i XVI wieku'. In Ksiyga pamiqtkowa ku czci Boleslawa Orzhechowicza. Vol. I, pp. 475—80. Lviv, 1916.

Kompan, O. S. ‘Do pytannia pro zaselenist' Ukrainy v XVII st.' UIZh, no. 1 (1960): 65—77.

-----.Mista Ukratny v druhiipolovyniXVIIst. Kyiv, 1963.

Konstantynenko, Kseniia. ‘ “Reliatsiia pro pokhodzhennia ta zvychai' kozakiv” Al'berto Viminy: istoriia, uiava, real'nist'. Kytvs’ka starovyna, no. 5 (1999):

50— 64.

Korduba, Myron (Miron). ‘Borot'ba za pol's'kyi prestil po smerti Volodyslava IV'. In Zherela (Lviv) 12 (1911): 1—60.

-----. ‘Die Entstehung der ukrainischen Nation'. In Contributions a l’histoire de l’Ukraine au VIIe Congres international des sciences historiques, pp. 19—67. Lviv, 1933.

-----. ‘Proba avstriis'koho poserednytstva mizh Khmel'nyts'kym i Pol'shcheiu'. ZNTSh 84 (1908): 5—32.

-----. ‘Venets'ke posol'stvo do Khmel'nyts'koho 1650 r.' ZNTSh 78 (1907):

51— 89.

Koroliuk, V. D. ‘K voprosu o posol'stve v Moskvu ot zaporozhskogo getmana Petra Sagaidachnogo v 1620 g.' Slavianskii arkhiv (Moscow), no. 1 (1958): 34—8.

-----. Livonskaia voina. Moscow, 1954.

Korolko, Miroslaw. Klejnot swobodnego sumienia. Polemika wokol konfederacji warszawskiejw latach 15731658. Warsaw, 1974.

-----. and Janusz Tazbir, ed. Konfederacja warszawska 1573 roku, wielka karta polskiej tolerancji. Warsaw, 1980.

Korzo, M. A. Obraz cheloveka vpropovediXVII veka. Moscow, 1999.

Kostomarov, N. I. (Mykola Kostomarov). Bogdan Khmel’nitskii ( = Istoricheskie monografii, vols. 9—11). St Petersburg, 1884.

-----. Oprichinakh i kharaktere unii v ZapadnoiRossii. Kharkiv, 1842.

Kot, Stanislaw. Georges Niemirycz et la lutte contre ^intolerance au 17-e siecle. The Hague, 1960.

-----. Jerzy Niemirycz w300-lecie ugody hadziackiej. Paris, 1960.

-----. Socinianism in Poland: The Social and Political Ideas of the Polish Antitrinitar­ians in the Sixteenth and Seventeenth Centuries. Trans. Earle Morse Wilbur. Boston, 1957.

Kotarski, Henryk. ^tLanckoronski Przeclaw (Krzeslaw)'. In Polski slownik bi- ograficzny, vol. 16 (1971): 449—50.

Koval'skii, N. P. (M. P. Koval's'kyi), and Iu. A. Mytsyk. Analiz arkhivnykh istochnikovpo istorii Ukrainy XVI-XVII vv. Dnipropetrovsk, 1984.

----- and S. N. Plokhii (Serhii Plokhy). ‘Istochniki o deiatel'nosti germanskoi i vatikanskoi diplomatii na Ukraine v 90-kh godakh XVI veka'. In Voprosy ger­manskoi istorii, ed. A. S. Zav'ialov, pp. 21—7. Dnipropetrovsk, 1983.

Koval's'kyi, M. P. (N. P. Koval'skii). ‘Ostroz'kyi kn. Vasyl'-Kostiantyn Kos- tiantynovych (1526 (1527)-1608)'. In Ostroz’ka Akademiia XVI-XVIIst., ed. Ihor Pasichnyk et al., pp. 129—30. Ostrih, 1997.

Krajcar, Jan. ‘Jesuits and the Genesis of the Union of Brest'. OCP 44 (1978): 131—53.

-----. ‘Konstantin Basil Ostrozskij and Rome in 1582—1584'. OCP 35 (1969): 193—214.

-----. ‘The Ruthenian Patriarchate: Some Remarks on the Project for its Estab­lishment in the 17th Century'. OCP30 (1964): 65—84.

Krekoten', Volodymyr. ‘Osvitnia reforma Petra Mohyly i utverdzhennia barokko v ukrai'ns'kii poezi'i'. In id., Vybranipratsi, ed. Oleksa Myshanych, pp. 273—99. Kyiv, 1999.

Kriegseisen, Wojciech. Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku. Warsaw, 1991.

Krom, M. M. Mezh Rus’iu i Litvoi: zapadnorusskie zemli v sisteme russko-litovskikh otnoshenii kontsa XV—pervoi tretiXVIv. Moscow, 1995.

-----. ‘ “Starina” kak kategoriia srednevekovogo mentaliteta (po materialam Velikogo kniazhestva Litovskogo XIV—nachala XVII vv.)'. MU, no. 3 (1994): 68—87.

Krykun, M. H. Administratyvno-terytorial’nyi ustrii Pravoberezhnoi Ukrainy v

XV- XVIIIst. Kordony voievodstv u svitli dzherel. Kyiv, 1992.

-----. ‘Dokumenty TsDIA URSR u m. Kyievi iak dzherelo do vyvchennia mihratsii' naselennia na Ukraini u pershii polovyni XVII st.' Arkhivy Ukrainy, no. 5 (1985): 49—57.

-----. ‘Naselennia podil's'koho voievodtsva v pershii polovyni XVII st.'. In Ukrains’kyi istoryko-heohrafichnyi zbirnyk, no. 1, ed. I. O. Hurzhii et al., pp. 115—35. Kyiv, 1971.

Krylovskii, A. S. L’vovskoe stavropigial’noe bratstvo (Opyt tserkovno-istoricheskogo issledovaniia). Kyiv, 1904.

Kryp”iakevych, Ivan. Bohdan Khmel’nyts’kyi. Kyiv, 1954; 2nd edn. Lviv, 1990.. ‘Do pytannia pro natsional'nu svidomist' ukrains'koho narodu v kintsi

XVI— na pochatku XVII st.' UIZh, no. 2 (1966): 82—4.

-----. ‘Kozachchyna i Batoriievi vol'nosti'. In Zherela (Lviv) 8 (1908) (= Materi- ialy do istorii' ukrains'koi kozachchyny, vol. 1, Dokumenty po rik 1631): 1—46.

-----. ‘Kozachchyna v politychnykh kombinatsiiakh 1620-1630 rr.' ZNTSh 117/118 (1913): 65—114.

-----. ‘Studii nad derzhavoiu Bohdana Khmel'nyts'koho'. ZNTSh 138—40 (1925): 67—81; 144—5 (1926): 109—40; 147 (1927): 55—80; 151 (1931): 111—50.

Kryzhanivs’kyi, Oleh, and Serhii Plokhii. Istoriia tserkvy ta relihiinot dumky v Ukratni. Vol. 3, Kinets'XVI—seredyna XIXstolittia. Kyiv, 1994.

Kucherniuk, Mykola. ‘Pidpil’nyi front Bohdana Khmel’nyts’koho’. Zhovten' (Lviv), no. 10 (1987): 137-42.

Kulakovs’kyi, Petro. ‘Pekalid (Penkalia, Penkal’s’kyi), Symon'. In Ostroz'ka Akademiia XVI-XVIIst., ed. I. Pasichnyk et al., pp. 135—6. Ostrih, 1997.

Kulish, P. A. Istoriia Vossoedineniia Rusi. 3 vols. St Petersburg, 1874—77.

-----. Otpadenie Malorossii ot Pol'shi (1340—1654 gg.). 3 vols. Moscow, 1888—9. Reprint from ChOIDR (1888): vyp. 2, pp. 1—283; (1888): vyp. 4, pp. 1—39; (1889): vyp. 1, pp. 1—415.

Kumke, Carsten. Fuhrer und Gefuhrte bei den Zaporoger Kosaken: Struktur und Geschichte kosakischer Verbdnde im polnisch-litauischen Grenzland (1550—1648). Berlin, 1993.

Lappo, I. I. Ideia edinstva russkogo naroda v Iugo-Zapadnoi Rusi v epokhuprisoedi- neniia Malorossii k Russkomu gosudarstvu. Praga, 1929.

Lemercier-Quelquejay, Chantal. ‘Un condottiere lithuanien du XVIe siecle le prince Dimitrij Visneveckij et l’origine de la sec zaporogue d’apres les archives ottomanes'. Cahiers du monde russe et sovietique 10, no. 2 (1969): 258—79.

Lempicki, Stanislaw. Mecenat Wielkiego Kanclerza. Studia o Janie Zamoyskim. Warsaw, 1980.

Lep”iavko, Serhii. Kozats'ki viiny kintsia XVIst. v Ukratni. Chernihiv, 1996.

-----. Ukratns'ke kozatstvo u mizhnarodnykh vidnosynakh (1561—1591). Chernihiv, 1999.

Levitskii, O. I. (Orest Levyts’kyi). ‘Sotsiniantsvo v Pol’she i iugo-zapadnoi Rusi'. KS 1 (1882): no. 4, pp. 25—57; no. 5, pp. 193—225; no. 6, pp. 401—32.

-----. ‘Vnutrennee sostoianie zapadno-russkoi tserkvi v Pol’sko-Litovskom gosu- darstve v kontse XVI veka i uniia’. AIuZR (1884): pt. 1, vol. 6, pp. 1—182.

Lewandowski, Ignacy. ‘Introduction’ to Szymon Starowolski, Wybor z pism, ed. Ignacy Lewandowski, pp. xxxi-xxxvii. Wroclaw, Warsaw, and Cracow, 1991.

Likowski, Edward. Historia uniiKosciolaRuskiego zKosciolem Rzymskim. Poznan, 1875.

-----. Unia brzeska (r. 1596). Poznan, 1896; 2nd edn. Warsaw, 1907.

Lindberg, Carter. The European Reformations. Oxford, UK, and Cambridge, Mass., 1996.

Lipinski, Waclaw (V”iacheslav Lypyns’kyi). ‘Dwie chwile z dziejow pore- wolucyjnej Ukrainy’. In Zdziejow Ukrainy. Ksiςgapamiqtkowa ku czci Wlodz- imierza Antonowicza, Paulina Swiςcickiego i Tadeusza Rylskiego, ed. Waclaw Lipinski, pp. 514—617. Kyiv and Cracow, 1912.

-----. ‘Stanislaw-Michal Krzyczewski’. In Zdziejow Ukrainy. Ksfgapamiqtkowa ku czci Wlodzimierza Antonowicza, Paulina Swiςcickiego i Tadeusza Rylskiego, ed. Waclaw Lipinski, pp. 145—513. Kyiv and Cracow, 1912.

Litwin, Henryk. ‘Catholicization among the Ruthenian Nobility and Assimila­tion Processes in the Ukraine during the Years 1569—1648’. Acta Poloniae Historica 55 (1987): 57—83.

-----. ‘Katolizacja szlachty ruskiej, 1569—1647: Stosunki wyznaniowe na Kijowszczyznie i Braclawszczyznie’. PrzeglqdPowszechny 10 (1985): 58—70.

Litwin, Henryk. Naplyw szlachty polskiej na Ukraine, 1569-1648. Warsaw, 2000. Longworth, Philip. The Cossacks. New York, Chicago, and San Francisco, 1969. ------. ‘Ukraine: History and Nationality'. Slavonic and East European Review 78, no. I (January 2000): 115—24.

Luber, Susanne. Die Herkunft von Zaporoger Kosaken des 17. Jahrhunderts nach Personennamen. Wiesbaden, 1983.

-----. and Peter Rostankowski. ‘Die Herkunft der im Jahre 1581 registrierten Zaporoger Kosaken'. Jahrbucher fur Geschichte Osteuropas, n.s. 28 (1980): 368—90.

Lur'e, Ia. S. Ideologicheskaia bor’ba v russkoipublitsistike kontsa XV—nachalaXVI v. Moscow and Leningrad, 1960.

Luzhnyi, Ryshard (Ryszard Luzny). ‘Relihiina publitsystyka Ipatiia Potiia v rozvytku Starorus'koi' tradytsii' (‘Poselstwo do Papieza Rzymskiego Syksta IV' ta ‘Parenetyka jednego do swej Rusi')'. MU, no. 2 (1993): 49—68.

∙uzny, Ryszard. ‘Ksi^dza Piotra Skargi S.J. widzenie Wschodu chrzesci- janskiego'. In Polska-Ukraina: 1000 lat sqsiedztwa. Vol. 2, Studia z dziejow chrzescijanstwa na pograniczu kulturowym i etnicznym, ed. Stanislaw Stepien, pp. 69—75. Przemysl, 1994.

Luzhnyts'kyi, Hryhor. Ukratns’ka tserkva mizh Skhodom iZakhodom. Narys istorii Ukrams’koi tserkvy. Philadelphia, 1954.

Lypyns'kyi, Wiacheslav (Waclaw Lipinski). Ukrainanaperelomi, 1657—1659. Kyiv and Vienna, 1920.

Lyzlov, G. M. ‘Pol'sko-russkie otnosheniia v nachal'nyi period osvoboditel'noi voiny ukrainskogo naroda 1648—1654 gg. (do Zborovskogo mira)'. Kratkie soobshcheniia Instituta slavianovedeniia ANSSSR (Moscow) 24 (1957): 58—82.

-----. ‘Pol'sko-russkie otnosheniia v period ot Zborovskogo mira do Zemskogo sobora 1651 g.'. Kratkie soobshcheniia Instituta slavianovedeniia AN SSSR (Moscow) 27 (1959): 45—61.

Macha, Josef. Ecclesiastical Unification: A Theoretical Framework together with Case Studies from the History of Latin-Byzantine Relations (= Orientalia Christiana Analecta, vol. 198). Rome, 1974.

Maciszewski, Jarema. Polska a Moskwa, 1603—1618. Opinie i stanowiska szlachty polskiej. Warsaw, 1964.

M⅛czak, Antoni. ‘The Structure of Power in the Commonwealth of the Sixteenth and Seventeenth Centuries'. In A Republic of Nobles: Studies in Polish History to 1864, ed. J. K. Fedorowicz, pp. 109—34. Cambridge, UK, 1982.

Magosci, Paul Robert. A History of Ukraine. Toronto, Buffalo, and London, 1996.

Majewski, Ryszard. Cecora. Rok 1620. Warsaw, 1970.

Majewski, Wieslaw. ‘Plany wojny tureckiej Wladyslawa IV a rzekome przymierze kozacko-tatarskie z 1645 r.' PrzeglqdHistoryczny 64, no. 2 (1973): 267—82.

Makarii, metropolitan (M. P. Bulgakov). Istoriia russkoi tserkvi. 12 vols. St Petersburg, 1864—86. Repr. Dusseldorf, 1968—9; Moscow, 1994—7. Internet: http://www.magister.msk.ru/library/history/makary.

Makhnovets', L. Ie., comp. Ukrams’kipys’mennyky. Bio-bibliohrafichnyi slovnyk. Vol. 1, Davnia ukratns’ka literatura (XI-XVIIIst.). Kyiv, 1960.

Maksimovich, M. A. (Mykhailo Maksymovych). ‘Ob Upotreblenii nazvaniia Rossiia i Malorossiia v Zapadnoi Rusi'. In his Sobranie sochinenii, 2: 307—11. Kyiv, 1877.

-----. Sobranie sochinenii. Ed. V. B. Antonovich, P. G. Lebedintsev, I. I. Maly- shevskii, and S. I. Ponomarev. 3 vols. Kyiv, 1876—1900.

Mal'chenko, O. ‘Oboronna systema Podillia, Bratslavshchyny, Kyivshchyny ochyma suchasnykiv (XV-XVIII st.): ohliad naratyvnykh dzherel'. Naukovi zapysky. Zbirnyk prats’ molodykh vchenykh ta aspirantiv (Kyiv), no. I (1996): 24—48.

-----. ‘Typolohiia zamkovykh ta mis'kykh Iortyfikatsiinykh system na pivdenno- skhidnomu ukrai'ns'komu porubizhzhi (kinets' XIV—seredyna XVII st.)'. Naukovi zapysky. Zbirnyk prats’ molodykh vchenykh ta aspirantiv (Kyiv), no. I (1996): 5—23.

Mal'chevs'kyi, Oleh. ‘Polonizatsiia ukrai'ns'koi' shliakhty (1569—1648 rr.)'. Ukratna v mynulomu (Kyiv and Lviv), no. 1 (1992): 37—53.

Malvy, Antoine, and Marcel Viller. La Confession Orthodoxe de Pierre Moghila, Metropolite de Kiev (1633—1646), approuvee par les Patriarches grecs du XVII s. Texte latin inedit publie avec introduction et notes critiques ( = Pont. Inst. Studio­rum Orientalium, Orientalia Christiana 10, no. 39). Ed. Gabriel Beauchesne. Paris, 1927.

Mappa Mundi. Zbirnyk naukovykhprats’ naposhanu Iaroslava Dashkevycha z na- hody ioho 70-richchia. Ed. Ihor Hyrych et al. Lviv, Kyiv, and New York, 1996.

March, G. Patrick. Cossacks of the Brotherhood. The Zaporog Kosh of the Dnieper River. New York, 1990.

Martel, Antoine. La langue polonaise dans les pays ruthenes: Ukraine et Russie Blanche, 1569—1667 ( = Travaux et memoires de l'Universite de Lille. Nouvelle serie: Droit et lettres, 20). Lille, 1938.

McNeill, William H. The Age of Gunpowder Empires. Washington, D.C., 1989.. Europe’s Steppe Frontier, 1500—1800. Chicago, 1964.

Medlin, William K., and Christos G. Patrinelis. Renaissance Influences and Religious Reforms in Russia: Western and Post-Byzantine Impacts on Culture and Education (16th-17th Centuries) (= Etudes de philologie et d'histoire, 18). Fore­word by Sir Steven Runciman. Geneva, 1971.

Meyendorff, Paul. ‘The Liturgical Reforms of Peter Mogila: A New Look'. St Vladimir’s Theological Quarterly 29, no. 2 (1985): 101—14. Ukrainian transla­tion: ‘Liturhiini reformy Petra Mohyly: novyi pohliad'. In P. Mohyla: bohoslov, tserkovnyi i kul’turnyi diiach, ed. A. M. Kolodnyi and V. Klymov, pp. 61—73. Kyiv, 1997.

Minenkov, N. A. Donskoe kazachestvo na zare svoei istorii. Rostov-na-Donu, 1992.

Mironowicz, Antoni. Prawoslawie i unia za panowania Jana Kazimierza. Bialystok, 1997.

Mochalova, V. V. ‘Evrei v Pol'she: istoriia v zerkale literatury'. In Slaviane i ikh sosedi, vol. 5, Evreiskoe naselenie v Tsentral’noi, Vostochnoi i Iugo-Vostochnoi Evrope. Srednie veka—Novoe vremia, ed. G. G. Litavrin, pp. 136—8. Moscow, 1994.

Mokhov, N. A. Ocherki istorii moldavsko-russko-ukrainskikh sviazei. Chisinau, 1961.

Momryk, Anatolii. ‘Bibliina heneolohiia v etnohenetychnykh kontseptsiiakh pol’s’kykh ta ukrai'ns’kykh litopystsiv i khronistiv (do postanovky problemy)'. MU, no. 5 (1998): 111-18.

MonCak, Ihor. Florentine Ecumenism in the Kyivan Church ( = Opera Graeco- Catholicae Academiae Theologicae, nos. 53—4). Rome, 1987.

Moroziuk, Russel P. ‘The Role of Patriarch Jeremiah II in the Reformation of the Kievan Metropolia'. Patristic and Byzantine Review 5, no. 2 (1986): 104—27.

Mukhin, N. F. ‘Kievo-bratskii uchilishchnyi monastyr''. TKDA 5 (1893): 15—69. Mykhailyna, P. V. Vyzvol’na borot’ba trudovoho naselennia mist Ukratny (1569-1654). Kyiv, 1975.

Myl'nikov, A. S. Kartina slavianskogo mira: vzgliad iz Vostochnoi Evropy. Predstavleniia ob etnicheskoi nominatsii i etnichnosti XVI—nachala XVII veka. St Petersburg, 1999.

Mytsko, I. Z. (I. Z. Myts'ko). ‘K voprosu o prebyvanii Ivana Fedorova v Be- lorussii'. In Ivan Fedorov i vostochnoslavianskoe knigopechatanie, pp. 73—7. Minsk, 1984.

Myts'ko, I. Z. Ostroz’ka slov^,,iano-hreko-latyns^,ka akademiia (1576—1636). Kyiv, 1990.

Mytsyk, Iu. A. (Iurii). Analiz istochnikov po istorii Osvoboditel’noi voiny ukrain- skogo naroda 1648—1654 gg. Dnipropetrovsk, 1983.

-----. ‘Dyplomatychne lystuvannia Osmans'koi' imperii', iak dzherelo do istorii' Vyzvol'noi viiny ukrains'koho narodu seredyny XVII st.' In Mezhdunarodnye otnosheniia i gosudarstvennye struktury v Tsentral’noi, Vostochnoi i Iugo- VostochnoiEvrope, pp. 42—9. Zaporizhia, 1993.

-----. Dzherela z istoriiNatsional’no-vyzvol’noi viiny ukrains’koho narodu seredyny XVIIst. Dnipropetrovsk, 1996.

-----. ‘Na turets'kykh galerakh'. In Zaporozhtsi. Do istoriikozats’koi kultury, ed. Iurii Kosenko et al., pp. 232—42. Kyiv, 1993.

-----. ‘Natsional'no-vyzvol'na viina ukrains'koho narodu 1648—1658 rr. (pid- sumky, problemy i perspektyvy doslidzhennia)'. In Bytva pid Korsunem i natsional’no-vyzvol’na viina seredyny XVII stolittia, pp. 27—59. Korsun'- Shevchenkivs'kyi, 1998.

-----. ‘Novye dannye o chernomorskikh pokhodakh zaporozhskogo kazachestva protiv Osmanskoi imperii i Krymskogo khanstva v kontse XVI—pervoi polovine XVII v. (na materialakh arkhivokhranilishch PNR)'. In Mezhdunaro- dnye otnosheniia v basseine Chernogo moria v drevnosti i srednie veka, ed. Iu. Korolev, pp. 126—37. Rostov-na-Donu, 1986.

-----. ‘Politychni kontseptsii Bohdana Khmel'nyts'koho: deiaki aspekty realizat- sii'. In Doba Bohdana Khmel’nyts’koho, ed. Valerii Smolii et al., pp. 25—39. Kyiv, 1995.

-----. ‘Povstannia kozakiv-nevil'nykiv na turets'kykh halerakh'. In Iurii Mytsyk, Serhii Plokhii, and Ivan Storozhenko, Iak kozaky voiuvaly. Istorychni rozpovidi pro zaporiz’ke kozatstvo, pp. 181—9. 2nd edn. Dnipropetrovsk and Kyiv, 1991.

------. Ukrainskie letopisi. Dnipropetrovsk, 1978.

Nadav, Mordekhai. ‘The Jewish Community of Nemyriv in 1648: Their Mas­sacre and Loyalty Oath to the Cossacks'. HUS 8, nos. 3—4 (December 1984): 376-95.

Nalyvaiko, Dmytro. Kozats’ka khrystyians’ka respublika. Kyiv, 1992.

-----. Ochyma Zakhodu: Retseptsiia UkraTny v Zakhidnii IevropiXI-XVIIIst. Kyiv, 1998.

Nazarko, Irynei. ‘Iakiv Susha—iepyskop Kholms'kyi (1610—1687)'. Analecta OSBM7 [13] (1971): 22—83.

Nemirovskii, E. L., ed. Nachalo knigopechataniia v Moskve i na Ukraine. Zhizn’ i deiatel’nost’ pervopechatnika Ivana Fedorova. Ukazatel’ Iiteratury, 1574 1974. Moscow, 1975.

----- et al., comp. Pervopechatnik Ivan Fedorov. Opisanie izdanii i ukazatel’ liter- atury o zhizni i deiatel’nosti. Lviv, 1983.

Nichyk, V. M., V. D. Lytvynov, and Ia. M. Stratii. Humanistychni i reformatsiini ideTna UkraTni (XVI—pochatokXVIIst.). Kyiv, 1990.

Nichyk, Valeriia. Petro Mohyla v dukhovnii istoriT UkraTny. Kyiv, 1997.

Niesiecki, Kasper. Herbarz polski. Ed. Jan Nep. Bobrowicz. 10 vols. Leipzig, 1839—49. Repr. Warsaw, 1979.

Nigro, Salvatore S. ‘The Secretary'. In Baroque Personae, ed. Rosario Villari, trans. Lydia G. Cochrane, pp. 82—99. Chicago and London, 1995.

Nikiforov, V. ‘Kurukovskii dogovor kazakov s poliakami 1625 goda'. KS 4 (1885): no. 4, pp. 767—73.

Nikitenko, Nadiia. ‘Datuvannia Sofii' Kyi'vs'koi' u svitli novykh doslidzhen''. In Chetvertyi mizhnarodnyi konhres ukramistiv. Istoriia, pt. I, pp. 23—30. Odesa, Kyiv, and Lviv, 1999.

------. Rus’ i Vizantiia v monumental’nom komplekse SofiiKievskoi. Kyiv, 1999.

-----. ‘Volodymyrs'kyi memorial u Sofii Kyivs'kii chasiv Petra Mohyly'. In P. Mohyla: bohoslov, tserkovnyi i kul’turnyi diiach, ed. A. M. Kolodnyi and V. Klymov, pp. 159—67. Kyiv, 1997.

Novosel'skii, A. A. Bor’ba Moskovskogo gosudarstva s tatarami v pervoi polovine XVIIveka. Moscow and Leningrad, 1948.

Ochmanski, Jerzy. ‘Organizacja obrony w Wielkim Ks19stwie Litewskim przed napadami tatarow krymskich w XV-XVI wieku'. Studia iMaterialy do Historii Wojskowosci 5 (1960): 349—98.

Ohloblyn, Oleksander. Dumkypro Khmel’nychchynu. New York, 1957.

-----. ‘Problema derzhavnoi vlady na Ukraini za Khmel'nychchyny i Pereiaslavs'ka uhoda 1654 roku'. Ukrams’kyi istoryk 2, nos. 1—2 (1965): 5-13; nos. 3-4 (1965): 1—16.

------. Ukrams’ko-moskovs’ka uhoda, 1654. New York and Toronto, 1954.

Okenfuss, Max J. The Rise and Fall of Latin Humanism in Early-Modern Russia: Pagan Authors, Ukrainians, and the Resiliency of Muscovy. Leiden, New York, and Koln, 1995.

Okinshevich, Leo (Lev Okinshevych). Ukrainian Society and Government, 1648-1781. Munich, 1978.

Olin, John C. Catholic Reform: From Cardinal Ximenes to the Council of Trent, 1495-1563. New York, 1990.

Opalinski, Edward. Kultura polityczna szlachty polskiej w latach 1587—1652. System parlamentarny a Spoleczehstwo obywatelskie. Warsaw, 1995.

Oparina, T. A. ‘ “Da v liudi tu knigu kazat' ne dlia chego”: biblioteka Simona Azar'ina i otnoshenie kukrainsko-belorusskoi knizhnosti v Rossii pervoi poloviny XVII v.' MU, no. 4 (1995): 86—102.

-----. Ivan Nasedka i polemicheskoe bogoslovie kievskoi mitropolii. Novosibirsk, 1998.

-----. ‘K voprosu ob ispol'zovanii III knigi Ezdry v russkoi publitsistike XVI-XVII vv.' In Obshchestvennoe soznanie, knizhnost’, literatura perioda feodalizma, ed. D. S. Likhachev, pp. 143—9. Novosibirsk, 1990.

-----. ‘Spryiniattia unii' v Rosii' XVII stolittia'. In Derzhava, suspil’stvo i tserkva v Ukraini u XVII stolitti, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 131—64. Lviv, 1996.

Opisanie dokumentov Arkhiva zapadno-russkikh uniatskikh mitropolitov. Comp. S. G. Runkevich. 2 vols. St Petersburg, 1895.

Orlovskii, P. I. ‘Kievskii sobor v 1629 godu'. KS 24 (1905): no. 7—8, pp. 166—73. ------. ‘Uchastie zaporozhskikh kazakov v vosstanovlenii (ierusalimskim patriark­hom Feofanom) pravoslavnoi iuzhno-russkoi tserkovnoi ierarkhii v 1620 godu'. KS24 (1905): no. 10, pp. 113—41.

Ostapchuk, Victor (Viktor). ‘An Ottoman Gazaname on Halil Pasa's Naval Campaign against the Cossacks (1621)'. HUS 14, nos. 3—4 (December 1990): 482—521.

----- and Oleksandr Halenko. ‘Kozats'ki chornomors'ki pokhody u mors'kii istorii' Kiatiba Chelebi “Dar velykykh muzhiv u voiuvanni moriv”'. In Mappa Mundi. Zbirnyk naukovykh prats’ na poshanu Iaroslava Dashkevycha z nahody ioho 70-richchia, ed. Ihor Hyrych et al., pp. 341—426. Lviv, Kyiv, and New York, 1996.

Ostrowski, Donald. Muscovy and the Mongols: Cross-Cultural Influences on the Steppe Frontier, 1304—1589. Cambridge, UK, 1998.

P. Mohyla: bohoslov, tserkovnyi i kul’turnyi diiach. Ed. A. M. Kolodnyi and V. Klymov. Kyiv, 1997.

Padokh, Iaroslav. Sudy i sudovyiprotses staroι UkraTny. Narys istorii. New York, Paris, Sydney, Toronto, and Lviv, 1990.

Panashenko, V. V. ‘Dopomoha ukrains'kykh kozakiv bratn'omu moldavs'komu narodovi v borot'bi proty turets'kykh ponevoliuvachiv (XVI st.)'. In Feodal- izm: Ekonomika. Klasova borot’ba. Kul’tura, pp. 42—59. Kyiv, 1986.

Parker, Geoffrey. Europe in Crisis, 1598—1648. London, 1979.

Pashuto, V. T., B. N. Floria, and A. L. Khoroshkevich. Drevnerusskoe nasledie i istoricheskie sud’by vostochnogo slavianstva. Moscow, 1982.

Pasichnyk, Ihor, Mykola Koval's'kyi et al., ed. Ostroz’ka Akademiia XVI-XVII st. Entsyklopedychne vydannia. Ostrih, 1997.

Patrylo, Isydor. Dzherela i bibliohrafiia istorii Ukrams’koi Tserkvy. 3 vols. Rome, 1975—95.

Pelenski, Jaroslaw. ‘The Cossack Insurrections in Jewish-Ukrainian Relations'. In Ukrainian-Jewish Relations in Historical Perspective, ed. Peter J. Potichnyj and Howard Aster, pp. 31—42. 2nd edn. Edmonton, 1990.

-----. ‘The Incorporation of the Ukrainian Lands of Old Rus' into Crown Poland (1569): Socio-Material Interest and Ideology—A Reexamination'. In Ameri­can Contributions to the Seventh International Congress of Slavists (Warsaw, August 21-27,¹973). Vol. 3, pp. 19-52. The Hague and Paris, 1973.

-----. Russia and Kazan: Conquest and Imperial Ideology, 14381560s. The Hague, 1974.

Peleshenko, Iu. V. Rozvytok ukrams’kot orators’kot ta ahiohrafichnot prozy kintsia XlV—pochatku XVIst. Kyiv, 1990.

Pelesz, Julian (Iuliian Pelesh). Geschichte der Union der Ruthenischen Kirche mit Rom von den dltesten Zeiten bis auf die Gegenwart. 2 vols. Vienna, 1878—80; 2nd edn. Wurzburg and Vienna, 1881.

Peltz, Wojciech. Suwerennosc panstwa w praktyce i doktrynie politycznej Rusi Moskiewskiej (XIV-XVIw.). Zielona Gora, 1994.

Pernal, Andrew B. ‘An Analysis of Disbursements for Diplomacy during the Ratification of the Hadiach Union Treaty at the Warsaw Diet of 1659'. HUS 17, nos. 1—2 (June 1993): 72—109.

Petrov, N. I. (M. I. Petrov). Opisanie rukopisnykh sobranii, nakhodiashchikhsia v g. Kieve. Vyp. 1. Moscow, 1891.

Picheta, V. I. ‘Pol'sha na putiakh k kolonizatsii Ukrainy i Belorussii. Liublinskaia uniia i ee politicheskie posledstviia'. Istoricheskie zapiski (Moscow) 7 (1940): 59—90.

Pidruchnyi, Porfirii. ‘Pochatky Vasyliians'koho chynu i Beresteis'ka uniia'. In Beresteis’ka uniia i vnutrishnie zhyttia Tserkvy v XVIIstolitti, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 79—101. Lviv, 1997.

Pidrutchnyj (Pidruchnyi), Porfirii. ‘Pietro Arcudio—promotore dell'unione'. Analecta OSBM 8 [14] (1973): 254—77.

Pierling, Paul. La Russie et le S. Siege. Etudes diplomatiques. Vol. 3. Paris, 1896.

Platonov, S. F. The Time of Troubles: A Historical Study of the Internal Crisis and Social Struggle in Sixteenth- and Seventeenth-Century Muscovy. Lawrence, Manhattan, and Wichita, 1970.

Platt, Richard. ‘Corsairs of the Mediterranean'. In Pirates: Terror on the High Seas—from the Caribbean to the South China Sea, consulting ed. David Cord- ingly, pp. 76—99. North Dighton, Mass., 1998.

Plewczynski, Marek. ‘Udzial jazdy obrony potocznej w walkach na poludniowo- wschodnim pograniczu Rzeczypospolitej w latach 1531—1573'. Studia iMater- ialy do Historii Wojskowosci 26 (1983): 111—42.

Pliukhanova, M. B. Siuzhety i simvoly Moskovskogo tsarstva. St Petersburg, 1995. Plokhii, Serhii (Serhii Plokhy, S. N. Plokhii). ‘Bozhestvenne pravo het'maniv:

Bohdan Khmel'nyts'kyi i problema lehitymnosti het'mans'koi' vlady v Ukraini'. MU, vol. 3 (1994): 86—110.

-----. ‘Do istorii' formuvannia politychnoho sekuliaryzmu na Ukraini (Bohdan Khmel'nyts'kyi i Syl'vestr Kosov)'. In Sekuliaryzatsiia dukhovnoho zhyttia na Ukraiini v epokhu humanizmu i Reformatsit, ed. Ievhen Hryniv, pp. 76—91. Kyiv, 1991.

-----. ‘Historical Debates and Territorial Claims: Cossack Mythology in the Russian-Ukrainian Border Dispute'. In The Legacy of History in Russia and the New States of Eurasia, ed. S. Frederick Starr, pp. 147—70. Armonk, N.Y., and London, 1994.

-----. ‘Khmel'nychchyna i ievrei. Prychynky do ideolohii' povstannia'. In Pros- phonema. Istorychni ta filolohichni rozvidky, prysviacheni 60-richchiu akademika Iaroslava Isaievycha, pp. 475—87. Lviv, 1998.

-----. ‘Kryla protektsii': do vyznachennia pravovoho zmistu Pereiaslavs'koi uhody 1654 roku'. MU, vol. 4 (1995): 76—85.

-----. ‘Papskie diplomaty o chernomorskikh pokhodakh zaporozhtsev nakanune i v khode Khotinskoi bitvy'. In Torgovlia i moreplavanie v basseine Chernogo moria v drevnosti i v srednie veka, ed. Iu. Korolev, pp. 101—7. Rostov-na-Donu, 1988.

-----. Papstvo i Ukraina. Politika rimskoi kurii na ukrainskikh zemliakh v XVI-XVIIvekakh. Kyiv, 1989.

-----. ‘Politika Vatikana v Severnom Prichernomor'e i ukrainskoe kazachestvo v kontse XVI veka'. In Mezhdunarodnye otnosheniia v basseine Chernogo moria v drevnosti i srednie veka, ed. Iu. Korolev, pp. 117—26. Rostov-na-Donu, 1986.

-----. ‘Revisiting the Golden Age: Mykhailo Hrushevsky and the Early History of the Ukrainian Cossacks'. Introduction to Mykhailo Hrushevsky, History of Ukraine-Rus’, vol. 7, The Cossack Age to 1625, ed. Frank E. Sysyn et al., pp. xxvii-lii. Edmonton and Toronto, 1999.

-----. ‘Sviashchenne pravo povstannia: Beresteis'ka uniia i relihiina lehitymatsiia Khmel'nychchyny'. In Derzhava, suspil’stvo i tserkva v Ukraini u XVII stolitti, pp. 1—13. Ed. Borys Gudziak and Oleh Turii. Lviv, 1996.

-----. ‘The Symbol of Little Russia: The Pokrova Icon and Early Modern Ukrainian Political Ideology'. JUS 17, nos. 1—2 (summer-winter 1992): 171—88.

-----. ‘Vid kniazia do het'mana. Obraz “protektora” v ukrai'ns'komu pravo- slavnomu pys'menstvi (druha polovyna XVI—pershi desiatylittia XVII st.)'. In Osiahnennia istoriι. Zbirnyk naukovykh prats’ na poshanu profesora Mykoly Pavlovycha Koval’s’koho z nahody 70-richchia, pp. 425—36. Ostrih and New York, 1999.

Pociecha, Wladyslaw. ‘Daszkiewicz (Daszkowicz), Eustachy (Ostafij)'. In Polski slownik biograficzny, vol. 4 (1938): 444—7.

Podhorodecki, Leszek. Chocim 1621. Warsaw, 1988.

----- and Noj Raszba (Noi Rashba). Wojna chocimska 1621 roku. Cracow, 1979.

Polski slownik biograficzny. Ed. Wladyslaw Konopczynski et al. Cracow and Wroclaw, 1935 ff.

Porshnev, B. F. Frantsiia, Angliiskaia revoliutsiia i evropeiskaia vneshniaiapolitika v seredine XVII veka. Moscow, 1970.

——. ‘K kharakteristike mezhdunarodnoi obstanovki osvoboditel'noi voiny ukrainskogo naroda 1648—54 gg.' Voprosy istorii, no. 5 (1954): 44—58.

-----. Muscovy and Sweden in the Thirty Years’ War, 1630—1635. Ed. Paul Dukes. Trans. Brian Pearce. Cambridge, UK, 1995.

Pritsak, Omeljan. ‘The Hypatian Chronicle and Its Role in the Restoration of Ukrainian Historical Consciousness'. In Chomu katedry ukramoznavstva v Harvardi? Vybir stattei na temu nashoi kul’turnoi polityky (1967—1973), pp. 54—60. Cambridge, Mass., and New York, 1973.

-----. ‘Kiev and All of Rus': The Fate of a Sacral Idea'. HUS 10, nos. 3—4 (December 1986): 279—300.

-----. ‘Shche raz pro soiuz Bohdana Khmel'nyts'koho z Turechchynoiu'. Ukrains’kyi arkheohrafichnyi shchorichnyk (Kyiv), no. 2 (1993): 177—92.

-----. ‘Soiuz Khmel'nyts'koho z Turechchynoiu 1648 r.'. ZNTSh 156 (1948): 143—64.

Prosphonema. Istorychni ta filolohichni rozvidky, prysviacheni 60-richchiu akademika Iaroslava Isaievycha (= Ukratna: kul’turna spadshchyna, natsional’na svidomist’, derzhavnist’. Zbirnyk naukovykh prats’) (Lviv), no. 5 (1998). Ed. Bohdan Iakymovych et al.

Pugacheva, N. T. ‘Ideino-polemicheskii smysl restavratsionnoi deiatel'nosti Petra Mogily'. In Chelovek i istoriia v srednevekovoi filosofskoi mysli russkogo, ukrainskogo i belorusskogo narodov, ed. V. S. Gorskii, pp. 132—9. Kyiv, 1987.

Pushkarev, L. N. Iurii Krizhanich: ocherk zhizni i tvorchestva. Moscow, 1984.. Obshchestvenno-politicheskaia mysl’ Rossii: vtoraia polovina XVII veka.

Ocherki istorii. Moscow, 1982.

Pylypiuk, Natalia. ‘Eucharisterion. Albo, Vdjacnost’. The First Panegyric of the Kiev Mohyla School: Its Content and Historical Context'. HUS 8, nos. 1—2 (June 1984): 45—70.

-----. ‘Golden Liberty: Kasiian Sakovych's Understanding of Rhetoric and Preparation for the Civic Life' (forthcoming).

Raba, Joel. Between Remembrance and Denial: The Fate of the Jews in the Wars of the Polish Commonwealth during the Mid-Seventeenth Century as Shown in Contem­porary Writings and Historical Research. Boulder, Colo., 1995.

Radians’ka entsyklopediia istorii Ukrainy. Ed. A. D. Skaba et al. 4 vols. Kyiv, 1969—72.

Rawita-Gawronski, Franciszek. Kozaczyzna ukrainna w Rzeczypospolitej Polskiej do konca XVIII wieku. Zarys polityczno-historyczny. Warsaw, 1922.

-----. ‘Zaludnienie i jego charakter w granicach tworz⅛cej s19 kozaczyzny'. Bib- lioteka Warszawska 73, no. 4 (1913): 352—76.

Rediker, Marcus. ‘Libertalia: The Pirate's Utopia'. In Pirates: Terror on the High Seas—from the Carribean to the South China Sea, consulting ed. David Cord- ingly, pp. 124—39. North Dighton, Mass., 1998.

Robinson, A. N. Bor’ba idei v russkoi literature XVII veka. Moscow, 1974.

Rogov, A. I. Russko-pol’skie kul’turnye sviazi v epokhu Vozrozhdeniia. Stryikovskii i ego ‘Khronika’. Moscow, 1966.

Rosiis’ko-ukrains’kyi dohovir 1654 r.: novi pidkhody do istorii mizhnarodnykh stosunkiv. Kyiv, 1995.

Rostankowski, Peter. Die Entwicklung osteuropdischer ldndlicher Siedlungen und speziell der Chutor-Siedlungen. Berlin, 1982.

-----. Siedlungsentwicklung und Siedlungsformen in den Ldndern der russischen Kosakenheere. Berlin, 1969.

Rotar, I. Epifanii Slavinetskii, literaturnyi deiatel’ XVII v. Kyiv, 1900. First appeared in KS 19 (1900): no. 10, pp. 1—38; no. 11, pp. 189—217.

Rothenberg, G. E. The Austrian Military Border in Croatia, 1522 1747. Urbana, Ill., i960.

Rudnyts’kyi, Stepan. ‘Kozats’ko-pol’s’ka viina r. 1625. Istorychna rozvidka’. ZNTSh 17 (1897): 1-42.

-----. ‘Ukrai'ns’ki kozaky v 1625—30 rr. Krytychno-istorychna rozvidka’. ZNTSh 31 (1899): 1—76.

Rusyna, Olena. Ukratna pid tataramy i Lytvoiu ( = Ukraiina kriz’ viky, vol. 6). Kyiv, 1998.

Sahanovich, Henadz’. Neviadomaia vaina, 1654—1667. Minsk, 1995.

Sanin, G. A. Otnosheniia Rossii i Ukrainy s Krymskim khanstvom v seredine XVII veka. Moscow, 1987.

Sas, P. M. (Petro). Feodal’nye goroda Ukrainy v kontse XV—60kh godakh XVIv. Kyiv, 1989.

-----. Politychna kul’tura ukrams’koho suspil’stva (kinets’ XVI—persha polovyna XVIIst.). Kyiv, 1998.

-----. ‘S. Orikhovs’kyi, I. Vereshchyns’kyi: Polityko-pravovi kontseptsii' derzhavnoho ustroiu’. In Pol’s’ko-ukrams’ki studiii. Vol. 1, Ukrama-Pol’shcha: istorychna spadshchyna i suspil’na svidomist’, pp. 62—8. Kyiv, 1993.

-----. ‘Tsinnisni oriientatsii' zaporoz’koho kozatstva do Vyzvol’noi' viiny: “prava”, “svobody”, “vol’nosti”’. In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu seredyny XVII stolittia: polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 46—52. Kyiv, 1998.

Savych, Oleksander. Narysy z istorii kul’turnykh rukhiv na Vkraiini ta Bilorusi v XVI-XVIIIv. Kyiv, 1929.

Sbornik statei i materialovpo istoriiIugo-ZapadnoiRossii. 2 vols. Kyiv, 1911—16.

Schilling, Heinz. ‘Confessional Europe’. In Handbook of European History, 1400—1600: Late Middle Ages, Renaissance, and Reformation, vol. 2, Visions, Pro­grams, and Outcomes, ed. Thomas A. Brady, Jr., Heiko A. Oberman, and James D. Tracy, pp. 641—82. Grand Rapids, Mich., 1995.

-----. ‘The Reformation and the Rise of the Early Modern State’. In Luther and the Modern State in Germany, ed. James D. Tracy, pp. 21—30. Kirksville, Mo., 1986.

Seaton, Albert. The Horsemen of the Steppes: The Story of the Cossacks. London, 1985.

Seniutovych-Berezhnyi, V”iacheslav. ‘Ostap Dashkovych (Dashkevych)— vozhd’ kozats’kyi’. Ukratns’kyiistoryk 6, nos. 1—3 (1969): 118—26.

Senyk, Sofiia (Sophia Senyk). ‘Beresteis’ka uniia i svits’ke dukhovenstvo: naslidky unii' u pershykh desiatylittiakh’. In Beresteis’ka uniia i vnutrishnie zhyt- tia Tserkvy v XVIIstolitti, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 55—67. Lviv, 1997.

-----. ‘Dva mytropolyty—Potii i Ruts’kyi’. In Istorychnyi kontekst, ukladennia Beresteis’koiiunit ipershepouniinepokolinnia, ed. Borys Gudziak and Oleh Turii, pp. 137—48. Lviv, 1995.

-----. ‘Rutskyj’s Reform and Orthodox Monasticism: A Comparison. Eastern Rite Monasticism in the Polish-Lithuanian Commonwealth in the Seven­teenth Century’. OCP48, no. 2 (1982): 406—30.

-----. ‘The Sources of the Spirituality of St Josaphat Kuncevyc'. OCP 51, no. 2 (1985): 425-36.

-----. Women’s Monasteries in Ukraine and Belorussia to the Period of Supressions (= Orientalia Christiana Analecta, vol. 222). Rome, 1983.

Serczyk, Wladyslaw. ‘The Commonwealth and the Cossacks in the First Quarter of the Seventeenth Century'. HUS 2, no. I (March 1978): 73-93.

------. Na dalekiej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny do 1648 roku. Cracow, 1984.. Naplonacej Ukrainie. Dzieje Kozaczyzny, 16481651. Warsaw, 1998.

Seredyka, Jan. ‘Nieudana proba w⅛czenia w 1650 r. Kozakow Zaporoskich do antyrosyjskiego sojuszu polsko-tatarskiego'. In Mfdzy Wschodem a Zachodem. Rzeczpospolita XVI-XVII w. Studia ofiarowane Zbigniewowi Wojcikowi w siedemdziesiqtq rocznicς urodzin, ed. Teresa Chynczewska-Hennel et al., pp. 125-32. Warsaw, 1993.

-----. Rzeczpospolita w ostatnich latach panowania Zygmunta III (16291632). Zarys wewnςtrznych dziejow politycznych. Opole, 1978.

Seton-Watson, Hugh. Nations and States: An Enquiry into the Origins of Nations and the Politics of Nationalism. Boulder, Colo., 1977.

Sevcenko, Ihor. ‘ “Ljubomudrejsij Kyr” Agapit Diakon: On a Kiev Edition of a Byzantine Mirror of Princes’. In his Byzantium and the Slavs in Letters and Cul­ture, pp. 497—57. Cambridge, Mass., and Naples, 1991.

------. ‘The Many Worlds of Peter Mohyla'. HUS 8, nos. 1—2 (June 1984): 9—44. ------. Ukraine between East and West: Essays on Cultural History to the Early Eight­eenth Century. Edmonton and Toronto, 1996.

Shabul'do, F. M. Zemli Iugo-Zapadnoi Rusi v sostave Velikogo kniazhestva Litovskogo. Kyiv, 1987.

Shcherbak, Vitalii. ‘Dynamika zrostannia chysel'nosti ukrai'ns'koho kozatstva do seredyny XVII st.' In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu sere- dyny XVII stolittia: polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 53—61. Kyiv, 1998.

-----. Formuvannia kozats’koho stanu v Ukraini (druha polovyna XV—seredyna XVIIst.). Kyiv, 1997.

------. ‘Ivan Sulyma'. In Volodari het’mans’koi bulavy, pp. 141—51. Kyiv, 1994.. ‘Kozatstvo i pravoslav'ia'. Kyivs’ka starovyna, no. 5 (1993): 71—7.

-----. ‘Osobovyi ta etnichnyi sklad zaporozhtsiv ta reiestrovykh'. In Naukovi zapysky. Natsional’nyi universytet ‘Kyievo-Mohylians’ka akademiia’, ed. Iurii Mytsyk et al., no. 3, Istoriia, pp. 75—80. Kyiv, 1998.

Shevchenko, F. P. ‘Istorychne mynule v otsintsi Bohdana Khmel’nyts’koho'. UIZh, no. 12 (1970): 126—32.

-----. Politychni ta ekonomichni zv”iazky UkraTny z Rosiieiu v seredyni XVII st. Kyiv, 1959.

Shmurlo, E. F. Rimskaia kuriia na russkom pravoslavnom vostoke (16091654). Prague, 1929.

Shutoi, V. E. ‘Kanun osvoboditel'noi voiny ukrainskogo naroda 1648—54 gg.: krest'iansko-kazatskoe vosstanie na Ukraine 1637—38 gg.' Istoricheskie zapiski (Moscow) 46 (1954): 23—77.

Sichyns'kyi, Ievfym. ‘Oboronni zamky zakhidn'oho Podillia XIV-XVII st. Istorychno-arkheolohichni narysy’. Zapysky Istorychno-filolohichnoho viddilu VUAN17 (1928): 64-160.

Sinitsyna, N. V. Tretii Rim: istoki i evoliutsiia russkoi Srednevekovoi kontseptsii (XV-XVIIvv.). Moscow, 1998.

Skrynnikov, R. G. Samozvantsy v Rossii v nachale XVII veka. Novosibirsk, 1987. ------. Sotsial’no-politicheskaia bor’ba v Russkom gosudarstve v nachale XVII veka.

Leningrad, 1985.

Slownik geograficzny Krolestwa Polskiego i innych krajow slowianskich. Ed. Filip Sulimierski, Bronislaw Chlebowski, and Wladyslaw Walewski. 15 vols. Warsaw, 1880-1902.

Smirnov, Ia. I. ‘Risunki Kieva 1651 goda po kopiiam ikh kontsa XVIII veka’. In Trudy XIII arkheologicheskogo s”ezda v Ekaterinoslave, vol. 2, pt. I, pp. 197—512. Moscow, 1908.

Smirnov, V. D. Krymskoe khanstvo pod verkhovenstvom Ottomanskoi Porty do nachala XVIIIveka. St Petersburg, 1887.

Smolii, Valerii. ‘Natsional’no-vyzvol’na viina v konteksti ukrams’koho Jerzhavotvorennia'. In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu sere­dyny XVII stolittia: polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 53—61. Kyiv, 1998.

----- and Valerii Stepankov. Bohdan Khmel’nyts’kyi. Sotsial’no-politychnyiportret. Kyiv, 1993.

-----. Ukrains’ka derzhavna ideia XVII-XVIIIstolit’:problemy formuvannia, evoliutsiι, realizatsiι. Kyiv, 1997.

----- . Ukrains’ka natsional’na revoliutsiia (1648—1676 rr.) ( = Ukraina kriz’ viky, vol. 7). Kyiv, 1999.

Solov’ev, A. V. ‘Velikaia, Malaia i Belaia Rus’’. Voprosy istorii, no. 7 (1947): 24—38.

Solov’ev, S. M. Istoriia Rossii s drevneishikh vremen. 8 vols. Moscow, 1854—8. Repr. Moscow, 1959—66.

Solovii, Meletii, and Atanasii Velykyi (Welykyj). SviatyiIosafatKuntsevych. Ioho zhyttia i doba. Toronto, 1967.

Stanislavskii, A. L. Grazhdanskaia voina v Rossii: kazachestvo na perelome istorii. Moscow, 1990.

Stepankov, Valerii. ‘Kam”ianets’ka uhoda i Pereiaslavs’ka rada: sproba doslidzhennia politychnykh naslidkiv zhvanets’ko'i kampani'i’. In Rosiis’ko- ukrams’kyi dohovir 1654 r.: novi pidkhody do istorii mizhnarodnykh stosunkiv, pp. 6—13. Kyiv, 1995.

-----. ‘Ukrains’ka natsional’na revoliutsiia XVII st.: prychyny, typolohiia, khronolohichni mezhi (dyskusiini notatky)’. In Natsional’no-vyzvol’na viina ukrams’koho narodu seredyny XVIIstolittia:polityka, ideolohiia, viis’kove mystet­stvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 53—61. Kyiv, 1998.

Stokl, Gunter. Die Entstehung des Kosakentums ( = Veroffentlichungen des Osteuropa-Institutes Munchen, no. 3). Munich, 1953.

Storozhenko, A. V. Stefan Batorii i dneprovskie kazaki: issledovanie, pamiatniki, dokumenty i zametki. Kyiv, 1904.

Storozhenko, Ivan. Bohdan Khmel’nyts’kyi i voienne mystetstvo u vyzvol’nii viini ukrains’koho narodu seredyny XVII stolittia. Vol. I, Voienni diι 1648—52 rr. Dnipropetrovsk, 1996.

------. Bytva na Zhovtykh vodakh. 2nd edn. Dnipropetrovsk, 1997.

-----. ‘Ukrains'ko-kryms'ko-tatars'kyi soiuz 1648 roku'. In Natsional’no- vyzvol’na viina ukrains’koho narodu seredyny XVIIstolittia:polityka, ideolohiia, viis’kove mystetstvo, ed. V. A. Smolii et al., pp. 81—91. Kyiv, 1998.

Stow, Kenneth R. Catholic Thought and Papal Jewry Policy, 1555—1593. New York, 1977.

Strukevych, Oleksii. ‘Ukrai'ns’ka “natsiia do natsionalizmu”: poshuky kryterii'v identychnosti v Ukraini-Hefmanshchyni XVIII st.' UIZh, no. 6 (1999): 17—ÇÇ.

Studyns'kyi, Kyrylo. ‘Panehiryk “Evfonia veselobrmiachaia” posviachenyi Petrovi Mohyli v r. 1633’. ZNTSh 8 (1895): 1—14.

Studzinski, C. (Kyrylo Studyns’kyi). Pierwszy wystςp literackiHipacjusza Pocieja. Lviv, 1902.

Subtelny, Orest. The Mazepists: Ukrainian Separatism in the Early Eighteenth Cen­tury. Boulder, Colo., 1981.

------. Ukraine: A History. Toronto, Buffalo, and London, 1988; 2nd edn., 1994. Sumtsov, N. F. (Mykola Sumtsov). Ioannikii Galiatovskii (Kistorii iuzhno-russkoi literaturyXVIIveka). Kyiv, 1884.

-----. ‘Istoricheskii ocherk popytok katolikov vvesti v Iuzhnuiu i Zapadnuiu Rossiiu grigorianskii kalendar’ ’. KS7 (1888): no. 5, pp. 235—72.

Sushko, Oleksander. ‘Predtecha tserkovnoi unii 1596 r. Benedykt Herbest'.

ZNTSh 53 (1903): 1—71; 55 (1903): 72—125; 61 (1904): 126—77.

------. ‘Prychynky do studii nad tekstom Palinodii '. ZNTSh 54 (1903): 1—40. Sydorenko, Alexander. The Kievan Academy in the Seventeenth Century. Ottawa, 1977.

Sydorenko, Olena. Ukrams’ki zemli u mizhnarodnii torhivli (IX—seredyna XVIII st.). Kyiv, 1992.

Sysyn, Frank E. ‘Adam Kysil and the Synods of 1629: An Attempt at Ortho- dox-Uniate Accommodation in the Reign of Sigismund III'. HUS 3—4 (1979—1980): 826—45.

-----. Between Poland and the Ukraine: The Dilemma of Adam Kysil, 1600—1653. Cambridge, Mass., 1985.

-----. ‘The Changing Image of the Hetman'. Jahrbucherfur Geschichte Osteuropas 46, no. 4 (1998): 531—45. Ukrainian version: ‘Minlyvyi obraz het'mana'. Krytyka (Kyiv) 2, no. 14 (December 1998): 4—8.

-----. ‘Concepts of Nationhood in Ukrainian History Writing, 1620—1690'. HUS 10, nos. 3—4 (December 1986): 393—423.

-----. ‘The Cossack Chronicles and the Development of Modern Ukrainian Cul­ture and National Identity'. HUS 14, nos. 3—4 (December 1990): 593—607.

-----. ‘The Cultural, Social and Political Context of Ukrainian History-Writing: 1620—1690. Europa Orientalis (Rome), no. 5, ed. Giovanna Brogi Bercoff (1986): 285—310.

-----. ‘A Curse on Both Their Houses: Catholic Attitudes towards Jews and East­ern Orthodox during the Khmel'nyts'kyi Uprising in Father Pawel Ruszel's Fawor nιebιeski. In Israel and the Nations: Essays Presented in Honor of Shmuel Ettinger, ed. Shmuel Almog et al., pp. ix-xxiv. Jerusalem, 1987.

Sysyn, Frank E. ‘The Jewish Factor in the Khmelnytsky Uprising’. In Ukrainian-Jewish Relations in Historical Perspective, ed. Peter J. Potichnyj and Howard Aster, pp. 43—54. 2nd edn. Edmonton, 1990.

-----. ‘The Jewish Massacres in the Historiography of the Khmelnytsky Upris­ing’. JUS 23, no. 1 (summer 1998): 83—9.

-----. ‘Peter Mohyla and the Kiev Academy in Recent Western Works: Divergent Views on Seventeenth-Century Ukrainian Culture’. HUS 8, nos. 1—2 (June 1984): 155—87.

-----. ‘The Problem of Nobilities in the Ukrainian Past: The Polish Period, 1569—1648’. In Rethinking Ukrainian History, ed. Ivan L. Rudnytsky, pp. 29—102. Edmonton, 1981.

-----. ‘Recent Western Works on the Ukrainian Cossacks’. Slavonic and East European Review 64, no. 1 (1986): 100—16.

-----. ‘The Reemergence of the Ukrainian Nation and Cossack Mythology’. Social Research 58, no. 4 (winter 1991): 845—64.

-----. ‘Regionalism and Political Thought in Seventeenth-Century Ukraine: The Nobility’s Grievances at the Diet of 1641’. HUS 6, no. 2 (June 1982): 167—90.

-----. ‘Seventeenth-Century Views on the Causes of the Khmel’nyts’kyi Upris­ing: An Examination of the “Discourse on the Present Cossack or Peasant War” ’. HUS5, no. 4 (December 1981): 430—66.

-----. ‘Ukrainian-Polish Relations in the Seventeenth Century: The Role of Na­tional Consciousness and National Conflict in the Khmelnytsky Movement’. In Poland and Ukraine: Past and Present, ed. Peter J. Potichnyj, pp. 58—82. Edmonton and Toronto, 1980.

-----. ‘War der ChmeFnyckyj-Aufstand eine Revolution? Eine Charakteristik der “grossen ukrainischen Revolte” und der Bildung des Kosakischen Het’manstaates’. Jahrbucherfur Geschichte Osteuropas 43, no. 1 (1995): 1—18. Ukrainian version: ‘Chy bulo povstannia Bohdana Khmel’nyts’koho revoliut- siieiu? Zauvahy do typolohii' Khmel’nychchyny’. In Prosphonema. Istorychni ta filolohichni rozvidky, prysviacheni 60-richchiu akademika Iaroslava Isaievycha, ed. Bohdan Iakymovych et al., pp. 571—8. Lviv, 1998.

Szegda, Miroslaw. Dzialalnosc prawno organizacyjna metr. Jozefa IV Welamina Rutskiego (16131637). Warsaw, 1967.

-----. ‘Sakowicz (Isakowicz) Kalikst’. In Polski slownik biograficzny, vol. 34 (1992—3): 343—5.

Tanczuk, D. ‘Quaestio patriarchatus Kioviensis tempore conaminum Unionis Ruthenorum (1582—1632)’. Analecta OSBM 1 [7] (1949): 128—46.

Tazbir, Janusz. ‘Obshchestvennye i territorial’nye sfery rasprostraneniia pol’skoi reformatsii’. In Kul'turnye sviazi narodov Vostochnoi Evropy, pp. 114—31. Moscow, 1976.

-----. Panstwo bez stosow. Szkice z dziejow tolerancji w Polsce XVII wieku. Warsaw, 1967.

-----. Piotr Skarga. Szermierz kontrreformacji. Warsaw, 1978.

-----. ‘Polish National Consciousness in the Sixteenth to the Eighteenth Cen­tury'. HUS10, nos. 3-4 (December 1986): 316-35.

-----. ‘The Political Reversals ofJurij NemyryC'. HUS5, no. 3 (September 1981): 306-19.

-----. Polskie przedmurze Chrzescijanskiej Europy. Mity a rzeczywistosc historyczna. Warsaw, 1987.

-----. A State without Stakes: Polish Religious Toleration in the Sixteenth and Seven­teenth Centuries. Warsaw, 1973.

Thomson, Francis J. ‘Peter Mogila's Ecclesiastical Reforms and the Ukrainian Contribution to Russian Culture. A Critique of Georges Florovsky's Theory of “The Pseudomorphosis of Orthodoxy”'. Slavica Gandensia 20 (1993): 67-119.

Tolet, Daniel. ‘La litterature antisemite polonaise de 1588 a 1668. Auteurs et edi­tions'. Revuefranςaιse d’histoire du livre 14 (1977): 73—105.

Tolochko, Oleksii. ‘Obraz derzhavy i kul't volodaria v davnii Rusi'. MU, no. 3 (1994): 17-46.

-----. ‘ “Rus' ” ochyma “Ukrainy”: v poshukakh samoidentyfikatsii' ta kon- tynui'tetu'. Suchasnist', no. 1 (1994): 111-17.

Tolochko, Petro. ‘Rus'—Mala Rus'—Rus'kyi narod v druhii polovyni XIII-XVII st.' Kyivs’ka starovyna, no. 3 (1993): 3-14.

Tomashivs'kyi, Stepan. ‘Mizh Pyliavtsiamy i Zamostiam'. Zherela (Lviv) 6 (1913): 1-144.

-----. ‘Narodni rukhy v Halyts'kii Rusi 1648 r.' ZNTSh 23-4 (1898): 1-138. Also separately.

-----. ‘Odyn moment pid Zborovom 1649 r. Krytychnyi narys'. ZNTSh 117 (1914): 115-25. Also separately.

-----. Pershyi pokhid Bohdana Khmel’nyts’koho v Halychynu (Dva misiatsi ukrams’kotpolityky, 1648 r.). Lviv, 1914.

-----. ‘Z zhyttia halyts'ko-rus'kykh soimykiv 1648-49 rr.' Zherela (Lviv) 4 (1898): 1-36. Also separately.

Tomczak, Andrzej. ‘Memorial Bernarda Pretwicza do krola z 1550 r.' Studia i Materialy do Historii Wojskowosci 6, no. 2 (1960): 328-57.

-----. ‘Pretwicz (Pretfic) Bernard'. In Polski slownik biograficzny, vol. 28 (1984-5): 433-5.

Tomkiewicz, Wladyslaw. ‘Bitwa pod Kumejkami (16.XII.1637)'. Przeglqd His- toryczno-Wojskowy 9 (1937): 239-61.

-----. ‘Czetwertynski-Swiatopelk Eliasz'. In Polski slownik biograficzny, vol. 4 (1938): 361.

——. Kozaczyzna ukrainna. Lviv, 1939.

——. ‘O skladzie spolecznym i etnicznym kozaczyzny ukrainnej na przelomie XVI i XVII wieku'. PrzeglqdHistoryczny 37 (1948): 249-60.

-----. ‘Ograniczenie swobod kozackich w roku 1638'. Kwartalnik Historyczny 44 (1930): 125-75.

-----. ‘Powstanie kozackie w r. 1630'. PrzeglqdPowszechny 187 (1930): 104-28.

Torke, Hans-Joachim. ‘The Unloved Alliance: Political Relations between Muscovy and Ukraine in the Seventeenth Century'. In Ukraine and Russia in Their Historical Encounter, ed. Peter J. Potichnyj et al., pp. 39—66. Edmonton, 1992.

Tretiak, Jozef. Historia wojny chocimskiej. Lviv, 1889.

Tripol'skii, N. Uniatskii mitropolit Ipatii Potsei i ego propovednicheskaia deiatel’nost’. Kyiv, 1878.

Tselevych, Oleh. ‘Uchast’ kozakiv v Smolens'kii viini 1633—4 rr.' ZNTSh 28 (1899): 1—72.

Turilov, A. A. ‘K istorii proektov likvidatsii Brestskoi unii (neizvestnoe poslanie kniazia K. K. Ostrozhskogo patriarkhu Iovu)'. In Slaviane i ikh sosedi (Moscow) 3 (1991): 128—40.

Tushin, Iu. P. Russkoe moreplavanie na Kaspiiskom, Azovskom i Chernom moriakh. Moscow, 1978.

Tyszkowski, Kazimierz. ‘Aleksander Lisowski i jego zagony na Moskw⅞'. PrzegladHistoryczno-Wojskowy 5 (1932): 1—28.

-----. ‘Kozaczyzna w wojnach moskiewskich Zygmunta III (1605—1618)'. PrzegladHistoryczno-Wojskowy 8 (1935): 37—85.

Ukraine and Russia in Their Historical Encounter. Ed. Peter J. Potichnyj, Marc Raeff, Jaroslaw Pelenski, and Gleb N. ekulin. Edmonton, 1992.

Ulewicz, Tadeusz. Sarmacja: Studium z problematyki slowiahskiej XV i XVI w. Cracow, 1950.

Ul'ianovs'kyi, V. I. (V. I. Ul'ianovskii). Istoriia tserkvy ta relihiinoι dumky v Ukratni. Vols. 1—2. Kyiv, 1994.

-----. comp. Kolektsiia ta arkhiv iepyskopa Pavla Dobrokhotova. Kyiv, 1992.

-----. ‘Lzhedmitrii I i Ukraina (politychni aspekty)'. In Ukratna i Pol’shcha v period feodalizmu, pp. 73—85. Kyiv, 1991.

-----. Lzhedmitrii I i Ukraina. Ukazatel' arkhivnykh istochnikov i materialov. Kyiv, 1991.

-----. Rossiia v nachale smuty: ocherki sotsial’no-politicheskoi istorii i istochnikove- deniia. 2 vols. Kyiv, 1993.

Uspenskii, B. A. ‘Raskol i kul'turnyi konflikt XVII veka'. In his Izbrannye trudy, vol. I, Semiotika istorii. Semiotika kul’tury, pp. 333—67. Moscow, 1994.

-----. Tsar’ i patriarkh. Kharizma vlasti v Rossii (Vizantiiskaia model’ i ee russkoe pereosmyslenie. Moscow, 1998.

----- and V. M. Zhivov. ‘Tsar’ i Bog. Semioticheskie aspekty sakralizatsii monarkha v Rossii'. In his Izbrannye trudy, vol. 1, Semiotika istorii. Semiotika kul’tury, pp. 110—218. Moscow, 1994.

Utechin, S. V. Russian Political Thought: A Concise History. New York and London, 1963.

Val'denberg, V. E. Drevnerusskie ucheniia o predelakh tsarskoi vlasti. Ocherki russkoi politicheskoi literatury ot Vladimira Sviatogo do kontsa XVII veka. Petro­grad, 1916.

Veinstein, Gilles. ‘Les “^iftlik” de colonisation dans les steppes du nord de la Mer Noire au XVIe siecle'. In Omer utfi Barkan Armagani, Istanbul Universitesi Iktisat FakultesiMecmausi, Istanbul 41, nos. 1—4 (1982—4): 177—210.

-----. ‘L'occupation ottomane d'Ocakov et le probleme de la frontiere lituano- tatare'. In Passe turco-tatar, present sovietique: Etudes offertes a Alexandre Bennigsen, ed. Chantal Lemercier-Quelquejay, pp. 123—55. Louvain and Paris, 1986.

Velychenko, Stephen (Stepan). ‘The Influence of Historical, Political, and So­cial Ideas on the Politics of Bohdan Khmelnytsky and the Cossack Officers be­tween 1648 and 1657’. Ph.D. diss., London School of Economics, University of London, 1980.

-----. National History as Cultural Process: A Survey of the Interpretations of Ukraine’s Past in Polish, Russian and Ukrainian Historical Writing from the Earl­iest Times to 1914. Edmonton, 1992.

-----. ‘Volodari i kozaky: zamitky do problemy istorychnoi' lehitymnosti i tiahlosti v ukrains’kii istoriohrafii' XVII-XVIII st.’ MU, no. I (1992): 117—21.

Velykyi, Atanasii (Athanasius Welykyj). ‘Anonimnyi proiekt Petra Mohyly po z”iedynenniu ukrains’koi tserkvy 1645 r.’ Analecta OSBM 4 [10], nos. I—4 (1963): 484—97.

------. Zlitopysu Khrystyians’koi Ukrainy. Vols. 4—6. Rome, 1971—3.

Vladimirskii-Budanov, M. F. ‘Tserkovnye imushchestva v Iugo-Zapadnoi Rossii XVI veka’. AIuZR (1907): pt. 8, vol. 4, pp. 3—224.

Vlasovs’kyi, Ivan. Narys istorii Ukrains’koipravoslavnoi tserkvy. 4 vols. (5 bks.). New York, 1955—66. English translation: I. Wlasowsky, Outline History of the Ukrainian Orthodox Church. 2 vols. New York and South Bound Brook, N.J., 1974—9.

Voitovych, Lev. ‘Rodyna kniaziv Ostroz’kykh’. ZNTSh 231 (1996): 355—67. Vozniak, Mykhailo. Istoriia ukrains’koiliteratury. Vol. 2, pt. 1. Lviv, 1922.

------. Pys’mennyts’ka diial’nist’Ivana Borets’koho na Volyni i u L’vovi. Lviv, 1954. Vynar, Liubomyr (Lubomyr Wynar). ‘Dyplomatychna misiia Komulovycha v Ukrainu 1594 roku’. Analecta OSBM 4, nos. 3—4 (1963): 513—26.

------. Kniaz’Dmytro Vyshnevets’kyi. Munich, 1964.

-----. ‘Ohliad istorychnoi literatury pro pochatky ukrains’koi kozachchyny’. Ukrains’kyiistoryk 2, nos. 5—6 (1965): 28—37; nos. 7—8 (1965): 17—38.

-----. Ukrainian Kozaks and the Vatican in 1594 (= Ukrainian Historical Associa­tion Papers, no. 1). New York, 1965.

Weinryb, Bernard D. ‘The Hebrew Chronicles on Bohdan Khmel’nyts’kyi and the Cossack-Polish War’. HUS 1, no. 2 (June 1977): 153—77.

-----. The Jews of Poland: A Social and Economic History of the Jewish Community in Polandfrom 1100 to 1800. Philadelphia, 1972.

Williams, George H. ‘Protestants in the Ukraine during the Period of the Polish-Lithuanian Commonwealth’. HUS 2, no. 1 (March 1978): 41—72; no. 2 (June 1978): 184—210.

Winter, Eduard. Byzanz und Rom im Kampfe um die Ukraine: 9551939. Leipzig, 1942.

Wisner, Henryk. Rozroznieni w wierze. Szkice z dziejow Rzeczypospolitej schylku XVIipolowy XVIIwieku. Warsaw, 1982.

Wojcik, Zbigniew. Dzikie Pola w ogniu. O Kozaczyznie w dawnej Rzeczypospolitej. Warsaw, 1968.

Wojtyla, A. ‘De tentaminibus novae Unionis Universalis in Polonia-Lithuania anno 1636 factis’. OCP 18 (1952): 158—97.

Wolff, Jozef. Kniaziowie litewsko-ruscy odkonca Czternastego wieku. Warsaw, 1895.

Wos, Krystyna. ‘Pykalski, Szymon'. In Polskislownik biograficzny, vol. 25 (1980): 727-9.

Zaborovskii, L. V. ‘Bor'ba russkoi i pol'skoi diplomatii i pozitsiia Osmanskoi im­perii v 1653—54 gg.' In OsvoboditePnye dvizheniia na Balkanakh, pp. 63—75. Moscow, 1978.

-----. ‘Krymskii vopros vo vneshnei politike Rossii i Rechi Pospolitoi v 40-kh— seredine 50-kh godov XVII veka'. In Rossiia, Pol’sha i Prichernomor’e v XV-XVIII vekakh, pp. 263—75. Moscow, 1979.

-----. ‘Pereiaslavskaia rada i moskovskie soglasheniia 1654 goda: problemy issle- dovaniia'. In Rossiia-Ukraina: istoriia Vzaimootnoshenii, ed. A. I. Miller, V. F. Reprintsev, and B. N. Floria, pp. 39—49. Moscow, 1997.

Zagorin, Perez. Rebels and Rulers, 1500—1660. 2 vols. Cambridge, UK, 1984.

Zaikin, Viacheslav. Uchastie svetskogo elementa v tserkovnom upravlenii. Vybornoe nachalo i sobornost’ v Kievskoi mitropolii v XVI-XVII v. Warsaw, 1930.

Zaklyns'kyi, Kornylo. ‘Znoshennia tsisaria Rudol'fa II z kozakamy i 'ikh uchast' u viini uhors'ko-turets'kii v r. 1594 i 1595'. In Spravozdannia dyrektsit Ts. K. gimnazit akademichnot vo L’vovi na rik shkil’nyi 1881/1882, pp. 1—38. Lviv, 1882.

Zalyski, Stanislaw. Jezuici w Polsce. 5 vols. Lviv, 1900—6.

Zapasko, Ia. P., and Ia. D. Isaievych, comp. Pam”iatky knyzhkovoho mystetstva. Kataloh starodrukiv, vydanykh na Ukratni. Vol. 1 (1574—1700}. Lviv, 1981.

Zavitnevich, V. Z. ‘Palinodiia’ ZakhariiKopystenskogo i ee mesto v istorii zapadno- russkoipolemikiXVIiXVIIvv. Warsaw, 1883.

Zhukovich, P. N. ‘Arkhiepiskop Meletii Smotritskii v Vil'ne v pervye mesiatsy posle svoei khirotonii'. KhCh 221 (1906): pt. 2, pp. 533—51, 697—715, 858—77.

——. ‘Istoricheskie obstoiatel'stva, predshestvovavshie vosstanovleniiu patriark- hom Feofanom zapadno-russkoi tserkovnoi ierarkhii'. KhCh 219 (1905): pt. 2, pp. 634—57, 755—77.

-----. ‘Kazatskii razgrom i kurukovskii dogovor 1625 goda'. KhCh 230 (1909): pt. 2, pp. 515—32, 769—98.

-----. ‘Kievskii sobor 1629 goda (po novym materialam)'. KhCh 235 (1911): pt. 1, pp. 74—92, 353—69.

-----. ‘Kobrinskii sobor i torunskii seim 1626 goda'. KhCh 233 (1910): pt. 1, pp. 14—35.

-----. ‘L'vovskii sobor 1629 goda v sviazi s politicheskimi obstoiatel'stvami vremeni'. KhCh 235 (1911): pt. 2, pp. 661—84.

——. ‘Moskovskaia smuta nachala XVII veka i ee otrazhenie v Litovsko- Pol'skom gosudarstve'. KhCh 213 (1902): pt. 2, pp. 629—64, 820—45.

-----. ‘Pered kazatskim razgromom (varshavskii seim 1625 goda)'. KhCh 228 (1908): pt. 1, pp. 1111—47.

-----. ‘Pervoe vmeshatel'stvo zaporozhskikh kazakov v seimovuiu bor'bu s tserkovnoi uniei'. KhCh 223 (1907): pt. 1, pp. 54—75, 167—89, 300—23.

-----. ‘Pervyi pol'skii seim posle kurukovskogo razgroma kazakov'. KhCh 231 (1909): pt. 1, pp. 907—32.

——. ‘Pervyi pol'skii seim posle ubiistva Iosafata Kuntsevicha'. KhCh 225 (1908): pt. 1, pp. 27—41, 385—401.

-----. ‘Pervyi pol'skii seim posle Vosstanovleniia patriarkhom Feofanom pravoslavnoi tserkovnoi ierarkhii'. KhCh 220 (1905): pt. 2, pp. 580—97, 723-47.

-----. ‘Poslednii seim v tsarstvovanie Sigizmunda III'. KhCh 237 (1912): pt. 2, pp. 517—45.

-----. ‘Pravoslavno-tserkovnyi vopros na predposlednem seime tsarstvovaniia Sigizmunda III'. KhCh 237 (1912): pt. 1, pp. 72—87, 225—46.

-----. ‘Religiozno-tserkovnyi element v kazatskom vosstanii 1630 goda (pod predvoditel'stvom Tarasa)'. KhCh 236 (1911): pt. 1, pp. 777—802, 987—1007.

-----. Seimovaia bor’ba pravoslavnogo zapadno-russkogo dvorianstva s tserkovnoi uniei (do 1608g.). St Petersburg, 1901.

-----. Seimovaia bor’ba zapadno-russkogo dvorianstva s tserkovnoi uniei (s 1609 g.). Vyps. 1—6. St Petersburg, 1901—12.

------. ‘Ubiistvo Iosafata Kuntsevicha'. KhCh 225 (1908): pt. 1, pp. 277—312.

-----. ‘Varshavskii seim 1627 goda i ego znachenie v istorii bor'by pravoslavnykh s uniei'. KhCh 233 (1910): pt. 1, pp. 173—92, 334—50; pt. 2, pp. 675—88.

-----. ‘Varshavskii seim 1628 goda i krushenie unional'nykh planov Meletiia Smotritskogo'. KhCh 234 (1910): pt. 1, pp. 935—59.

-----. ‘Vopros o primirenii pravoslavnykh s uniatami na Varshavskom seime 1629 goda'. KhCh 234 (1910): pt. 1, pp. 1122—35; pt. 2, pp. 1233—48.

-----. ‘Za moskovskim rubezhom posle velikoi moskovskoi smuty'. KhCh 216 (1903): pt. 2, pp. 630—51.

-----. ‘Zaporozhskie getmany Borodavka i Sagaidachnyi v svoikh poslednikh tserkovnykh i politicheskikh delakh'. KhCh 222 (1906): pt. 1, pp. 189—212, 341—69.

-----. ‘Zaporozhskoe kazachestvo v smutnuiu epokhu'. KhCh 215 (1903): pt. 2, pp. 570—94.

Zhukovs'kyi, Arkadii. Petro Mohyla i pytannia iednosty tserkov. Paris, 1969; 2nd edn. Kyiv, 1997.

Zimin, A. A. I. S. Peresvetov i ego sovremenniki. Ocherki po istorii russkoi obshchestvenno-pravovoi mysli serediny XVII veka. Moscow, 1958.

Zolotukhina, N. M. Razvitie russkoi srednevekovoi politiko-pravovoi mysli. Moscow, 1985.